Avukatlar İçin Yapay Zekâ: Kapsamlı Rehber (2026)

Avukatlar için yapay zeka bugün, taslak üreten ve arama yapan bir asistan olarak gerçekten işe yarıyor; hüküm, künye ve süre gibi kesin olguları doğrulamada yaramıyor. Bu ikisi arasındaki sınır teknik bir tercih değil, kullandığınız teknolojinin çalışma biçiminden doğan yapısal bir sınırdır. Türkiye’de 13 Ağustos 2026 itibarıyla yürürlükte özel bir yapay zeka kanunu yoktur; avukatın kullanımını sınırlayan hukuk, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, Avukatlık Kanunu’nun meslek ödevleri ve baro rehberliğidir. Türkiye Barolar Birliği’nin yayımlanmış, bağlayıcı bir yapay zeka rehberi de bulunmamaktadır. Bu rehber, bir aracı savunmak için değil, bir avukatın hangi işi araca verip hangisini kendisinde tutması gerektiğini ayırmak için yazıldı. Sorumluluk zinciri değişmedi: dosyaya giren her cümlenin sahibi avukattır.

Kısaca

• Yapay zeka bir veritabanı değildir. Bir sonraki kelimeyi tahmin eden bir modeldir. Bir Yargıtay künyesinin uydurulması, bozuk bir çıktı değil, bu mekanizmanın tipik çıktısıdır.
• Hukuka özel araçlar halüsinasyonu azaltır, bitirmez. Stanford ekibinin 2024 tarihli ölçümünde önde gelen hukuki araştırma araçları sorguların %17 ila %33’ünde halüsinasyon üretmiştir (Magesh ve diğerleri, 2025).
• Türkiye’de belgelenmiş bir vaka vardır. Haziran 2026’da Kızılcahamam’da bir dilekçedeki uydurma Yargıtay künyeleri UYAP sorgusuyla tespit edildi; avukat hakkında iki soruşturma başlatıldı. Yayımlanmış bir karar henüz yoktur.
• Bağlayıcı yapay zeka mevzuatı yok, ama sorumluluk var. Avukatlık Kanunu m.34’ün özen ve doğruluk ödevi, 7571 sayılı Kanun’la değişik m.134 ile disiplin zeminine doğrudan bağlanır.
• 78 baro Nisan 2026’da bildiri yayımladı. Bildiri avukatın yapay zeka kullanmasına değil, savunmanın yapay zekaya devredilmesine karşıdır. Bu ayrım rehberin omurgasıdır.
• Gerçekçi kazanım taslakta, araştırmada değil. Müşteri beyanına dayalı verilerde dilekçe tarafında medyan yaklaşık 3,5 kat hızlanma bildirilmiştir; içtihat tarafı çok daha heterojendir.

Hukukta yapay zeka nedir, ne değildir?

Bugün “hukuk yapay zekası” denilen ürünlerin neredeyse tamamı büyük dil modeli üzerine kurulur ve büyük dil modeli bir sonraki-token tahmincisidir. Ön eğitimde tek bir şey için optimize edilir: önündeki metin verildiğinde bir sonraki parçanın olasılık dağılımını hesaplamak ve oradan örneklemek. Bu döngüde hiçbir veritabanı sorgusu, doğruluk tablosu veya yer gerçeği sinyali yoktur. Modelde “bu künye vardır” ile “bu künye yoktur” ayrımının bir temsili bulunmaz; yalnızca “burada bu tür bir dizge gelir” temsili vardır.

Bunun avukat için doğrudan sonucu şudur. Bir karar künyesi yüksek derecede örüntülüdür: daire, esas, karar, tarih. Bu örüntü kolayca öğrenilir. Ama bir hükmün belirli bir esas ve karar numarasıyla bağı keyfî bir olgudur. Düşük frekanslıdır, örüntüden türetilemez. Sonraki-token tahmininin tam olarak başarısız olduğu içerik sınıfı budur. Kalai ve diğerlerinin çalışması bunu üç adımda açıklar: ön eğitimde modele “bu yanlıştır” diye etiketlenmiş örnek gösterilmez; düşük frekanslı olgular yapısal olarak öngörülemez; ve standart değerlendirme ölçütleri “bilmiyorum” cevabını yanlış cevapla aynı puanlayıp şanslı tahmini ödüllendirdiği için modeller çekinmek yerine blöf yapmaya eğitilir.

Tek cümleyle: yapay zeka yalan söylemiyor, çünkü “doğru” diye bir kavramı yok. En olası kelime dizisini üretiyor ve uydurma bir Yargıtay künyesi, gerçek bir künye kadar olası görünüyor. Akıcılık ile hata aynı sürecin ürünüdür. Halüsinasyonlu bir künyenin okurken sırıtmamasının sebebi budur.

Değil’ler listesi kısadır ve önemlidir. Yapay zeka bir içtihat veritabanı değildir. Hukuki mütalaa veren bir merci değildir; Avukatlık Kanunu m.35/1 uyarınca kanun işlerinde ve hukuki meselelerde mütalaa vermek yalnızca baroda yazılı avukatlara aittir. Bir yardımcı da değildir: m.46 avukatın işlerini “kendi sorumluluğu altındaki stajyeri veya yanında çalışan sekreteri” eliyle takip ettirebileceğini söyler; harici bir yazılım sağlayıcısı bu lafza girmez. Yapay zeka, avukatın kullandığı bir araçtır ve aracın çıktısının sorumluluğu tümüyle avukatta kalır.

Türkiye’de hukuk yapay zekası pazarı bugün nerede?

Türkiye’de birden fazla yerli hukuk yapay zekası ürünü faaliyettedir ve pazar 2026 itibarıyla hâlâ erken aşamadadır. Kamuya açık olarak Türk hukuku alanında ürün sunan, Hammurabi dahil birden fazla yerli araç bulunmaktadır. Bu ürünlerin özellik setleri, veri kapsamları ve fiyatlandırmaları hakkında bağımsız, karşılaştırmalı ve yayımlanmış bir inceleme bulunmamaktadır; bu nedenle burada yalnızca varlıkları belirtilmektedir. Yabancı tarafta Lexis+ AI ve Westlaw AI-Assisted Research gibi araçlar akademik ölçümlere konu olmuştur, ancak bunların külliyatı Türk hukukunu kapsamaz.

Pazarın erken aşamada olmasının somut bir göstergesi şudur: Türkçe hukuk yapay zekası araçları için yayımlanmış, hakemli, bağımsız bir doğruluk ölçümü yoktur. Amerikan araçları için Stanford RegLab’ın yaptığı türden bir çalışmanın Türkçe eşdeğeri bulunmamaktadır. Dolayısıyla bir Türk ürününün halüsinasyon oranı hakkında bugün elinizde yalnızca tedarikçinin kendi beyanı vardır. Bu, ürünlerin kötü olduğu anlamına gelmez; ölçülmediği anlamına gelir ve satın alma kararında bu ikisi aynı şey değildir.

İkinci gösterge, kamu tarafındaki hareketliliktir. Adalet Bakanı Akın Gürlek 12 Mayıs 2026’da yargıda yapay zeka destekli bir karar destek sistemini duyurdu; basında yaklaşık 30 milyon yargı kararının analizinden söz edildi. Bakanlığın resmî duyuru sayfasında metin bulunmadığı için sistemin devreye alma takvimi, üretken bir model mi yoksa erişim ve arama katmanı mı olduğu, hukuki dayanağı ve avukatlara açılıp açılmayacağı kamuya açık kaynaklarda teyit edilememiştir. Bu belirsizlik, “UYAP entegrasyonu” iddiası taşıyan ürünleri değerlendirirken doğrudan işinize yarayacaktır.

Yapay zeka hangi hukuki işleri bugün iyi yapıyor?

En iyi yaptığı iş, elinizdeki malzemeyi yeniden biçimlendirmektir. Sıralama kabaca şöyledir: taslak üretimi, uzun belgeden özet çıkarma, sözleşme maddelerini karşılaştırma ve bir konuya nereden başlanacağını gösteren ön araştırma. Bu işlerin ortak özelliği, doğruluğun büyük ölçüde girdiden gelmesidir. Model bir olgu hatırlamak zorunda kalmıyorsa hata payı belirgin biçimde düşer.

Dilekçe tarafındaki kazanım, sahadan gelen beyanlarda en tutarlı görülen kalemdir. Hammurabi’nin 4-9 Temmuz 2026 tarihlerinde 30 ücretli müşteriyle yaptığı görüşmelerde (29’u analiz edilebilir), dilekçe hazırlama süresinde medyan yaklaşık 3,5 kat hızlanma bildirilmiştir. Muhafazakâr uçta 4-5 saatlik işlerin 2 saate indiği, uç örneklerde iki günlük işlerin bir saate indiği beyan edilmiştir. Bu veriler müşteri beyanına dayalıdır; kontrollü önce ve sonra ölçümü değildir. Aynı araştırmada bir avukat, yıllardır tuttuğu dilekçe taslak stoğunu tamamen bıraktığını belirtmiştir. Bu, aracın yardımcı konumundan üretim altyapısı konumuna geçtiğini gösteren davranışsal bir sinyaldir.

Ön araştırmada kazanım daha değişkendir. Aynı araştırmada içtihat tarafında bildirilen kazanımlar 2-3 kat ile 20 kat arasında dağılmıştır, ancak görüşülen müşterilerin bir kısmı güncellik ve isabet sorunları nedeniyle içtihat modülünü sınırlı kullanmakta veya başka araçlarla çapraz teyit yapmaktadır. Bu grubun kazanımı ağırlıkla dilekçe tarafından gelmektedir. Rakamı bu çekinceden ayırarak okumak, aracı olduğundan iyi göstermek olur.

Yapay zeka hangi işleri kötü yapıyor ve neden?

En kötü yaptığı iş, var olmayan bir şeyin var olmadığını söylemektir. Bunun en görünür biçimi künye uydurmadır ve Türkiye’de belgelenmiş örneği vardır. Haziran 2026’da Kızılcahamam’da, 25 yıllık kıdeme sahip ve basında yalnızca baş harfleriyle anılan bir avukat, savunma dilekçesini güçlendirmek için yapay zeka kullandı. Sistem, gerçekte var olmayan Yargıtay karar künyeleri üretti. Karşı taraf vekili duruşmada şüphesini dile getirdi, mahkeme heyeti UYAP üzerinden sorgulama yaptı ve numaraların karşılığı olmadığını tespit etti. Aynı gün Ankara Barosu’na ve Cumhuriyet Başsavcılığı’na bildirimde bulunuldu. Avukat, içeriğin doğru ama numaraların yanlış olduğunu, hatanın sehven yapıldığını savundu. Her iki soruşturmanın sonucu 13 Ağustos 2026 itibarıyla bilinmemektedir ve yayımlanmış bir mahkeme veya disiplin kararı yoktur; buradaki bilginin tamamı basına dayanmaktadır.

Bu vakanın en öğretici ayrıntısı, halüsinasyonu yakalayan aracın UYAP olmasıdır. Yapay zekayla güçlendirilmesi planlanan altyapı, bugün fiilen doğrulama katmanı olarak çalışmaktadır.

İkinci zayıf alan güncelliktir. Bir aracın külliyatı hangi tarihte donmuşsa, o tarihten sonraki mevzuat değişikliği ve içtihat dönüşü aracın görüş alanı dışındadır ve model çoğu zaman yine de cevap verir. Bu, tek bir ürünün değil, külliyat üzerine kurulu her sistemin yapısal sınırıdır. Kullandığınız aracın külliyatının hangi tarihte kesildiğini ve hangi sıklıkla yenilendiğini bilmiyorsanız, çıktının hangi hukuku yansıttığını da bilmiyorsunuz demektir.

Üçüncü ve en sinsi zayıflık yanlış temellendirmedir. Getirilen belge gerçektir, künye gerçektir, bağlantı çalışır; ama model o belgenin desteklemediği bir önermeyi ileri sürer. Bağlantıya tıklayıp gerçek bir karar gören avukat rahatlar ve yine de yanılır. Doğru kural şudur: bir bağlantı yalnızca “bu belge var” der, “bu belge bunu söylüyor” demez. Bağlantıyı açıp pasajı okumadıysanız doğrulama yapılmamıştır.

Bu üç zayıflığın büyüklüğü ölçülmüştür. Dahl ve diğerlerinin 2024 tarihli çalışmasında genel amaçlı modeller, rastgele seçilmiş ABD federal mahkeme kararları hakkındaki spesifik ve doğrulanabilir sorularda ChatGPT-4 ile %58, Llama 2 ile %88 oranında halüsinasyon üretmiştir. Aynı ekibin hukuka özel araçları test ettiği çalışmada Lexis+ AI %17, Westlaw AI-Assisted Research %33, Ask Practical Law AI %17 halüsinasyon oranı göstermiştir. Bu ölçümler 2024 sürümleri üzerinde yapılmıştır, tedarikçiler metodolojiye itiraz etmektedir ve Türkçe araçlar için eşdeğer bir çalışma yoktur. Yine de yönü nettir: hukuka özel külliyat oranı belirgin biçimde düşürür, sıfıra indirmez.

KVKK avukatın yapay zeka kullanımını nasıl sınırlıyor?

Kişisel veri işleyen her yapay zeka kullanımı 6698 sayılı Kanun kapsamındadır ve bir müvekkil dosyası neredeyse her zaman kişisel veri içerir. Türkiye’de yapay zekaya özel bir kanun bulunmadığı için bugün en somut düzenleyici rehberlik Kişisel Verileri Koruma Kurumu’ndan gelmektedir. Kurum, 15 Eylül 2021’de yapay zeka alanında kişisel verilerin korunmasına dair tavsiyeleri, 24 Kasım 2025’te “Üretken Yapay Zekâ ve Kişisel Verilerin Korunması Rehberi (15 Soruda)” başlıklı belgeyi ve 5 Mart 2026’da iş yerlerinde üretken yapay zeka araçlarının kullanımına ilişkin bir duyuruyu yayımlamıştır. Bu belgeler avukatlara özgü hüküm içermez; genel veri sorumlusu ve veri işleyen çerçevesi üzerinden okunur.

Pratikte üç soru öne çıkar. Birincisi, veriyi kim işliyor: aracı kullanan büro veri sorumlusu konumundayken sağlayıcı çoğu senaryoda veri işleyen konumundadır ve aradaki ilişkinin yazılı bir sözleşmeye bağlanması gerekir. İkincisi, veri nerede işleniyor: sunucular yurt dışındaysa 6698 sayılı Kanun m.9’un yurt dışına aktarım rejimi devreye girer ve bu, sözleşme metninde açıkça karşılanması gereken bir başlıktır. Üçüncüsü, girilen veri modelin eğitiminde kullanılıyor mu: Ankara Barosu’nun rehberi bu noktada açıktır ve kendini eğiten araçların girilen verileri depolayabileceğini, bunun müvekkil bilgilerinin gizliliği açısından risk oluşturabileceğini belirtir.

Bu başlığın ayrıntısı, kümedeki KVKK yazısı ve yurt dışına veri aktarımı yazısında ele alınmaktadır.

Avukatlık Kanunu m.34 ve m.36 ne diyor?

Avukatlık Kanunu m.34, kenar başlığıyla “Genel olarak”, avukatların yüklendikleri görevleri özen, doğruluk ve onur içinde yerine getirmelerini ve Türkiye Barolar Birliği’nce belirlenen meslek kurallarına uymalarını zorunlu tutar. Hükmün yapay zeka açısından değeri iki katmanlıdır: hem özen ve doğruluk ödevini hem de Meslek Kuralları’na uyma ödevini kanun düzeyine taşır. Meslek Kuralları ihlali doğrudan m.34 ihlalidir.

Bu ödevin disiplin ayağı 2025’te değişti ve bu, alanın en az bilinen gelişmesidir. Anayasa Mahkemesi 6 Mart 2025 tarihli ve E.2025/50, K.2025/47 sayılı kararıyla Avukatlık Kanunu m.134 ve m.135’i iptal etti; karar 22 Mayıs 2025 tarihli ve 32907 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı ve yürürlüğü dokuz ay ertelendi. Yasama, 24 Aralık 2025’te kabul edilen ve 25 Aralık 2025 tarihli, 33118 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7571 sayılı Kanun’la karşılık verdi. Yürürlükteki m.134 artık, avukatlık onur ve unvanına, savunma hakkının kutsallığının gerektirdiği saygı ve güvene veya özen ve doğruluk yükümlülüklerine uymayan hâl ve hareketlerin tespiti üzerine disiplin cezası verileceğini söylemektedir. Doğrulanmamış bir yapay zeka çıktısının dosyaya sunulması, sorumluluğu m.34’ten m.134’e uzanan bir zincirle kurar. Ceza türleri uyarma, kınama, para cezası, işten çıkarma ve meslekten çıkarmadır; para cezası tutarları ve süreler konusunda kamuya açık kaynaklar birbiriyle çelişmektedir, bu nedenle burada rakam verilmemektedir.

m.36 sır saklamayı düzenler ve lafzı yapay zeka tartışmasının merkezindedir. Yasaklanan fiil “açığa vurma”dır. Metinde üçüncü kişiye aktarma, işleme, saklatma veya bulut geçmez. Bu, hukuki belirsizliğin kaynağıdır. Bir müvekkil dosyasının üçüncü taraf bir bulut hizmetine yüklenmesinin m.36’yı ihlal edip etmediğine dair Türkiye’de bağlayıcı bir düzenleme, yayımlanmış bir TBB görüşü, bilinen bir TBB Disiplin Kurulu kararı veya yerleşik yüksek mahkeme içtihadı tespit edilememiştir. Bu bir boşluk değil, bir bulgudur ve öyle ifade edilmelidir. TBB Meslek Kuralları m.37/b ise avukatın yardımcılarının, stajyerlerinin ve çalıştırdığı kimselerin meslek sırrına aykırı davranışlarını engelleyecek tedbirleri almasını ister. Araç seçimi, sözleşme, anonimleştirme ve kayıt ayarları bu tedbir başlığı altında konumlandırılabilir; ancak metin yazılım sağlayıcısını saymaz ve bu kıyas kural değil yorumdur.

Ayrıntı için kümedeki sır saklama ve bulut yazısına bakılabilir.

Türkiye Barolar Birliği ve barolar ne diyor?

Türkiye Barolar Birliği düzeyinde bağlayıcı bir yapay zeka düzenlemesi 13 Ağustos 2026 itibarıyla yoktur. Birlik, 14-15 Şubat 2026’da Ankara’da Yapay Zeka ve Avukatlık Çalıştayı düzenledi. Çalıştay beş masada yürütüldü: mevzuat ve meslek kuralları, yapay zeka okuryazarlığı ve eğitimi, müvekkil hakları, akreditasyon ve denetim, hukuk teknolojileri ekosistemi. Hedeflenen çıktılardan biri bir Yapay Zeka Kullanım Rehberi’ydi; rehberin yayımlandığına dair kamuya açık bir kaynak bulunamamıştır. TBB bünyesinde bir Yapay Zeka ve Hukuk ArGe Birimi kurulmuştur.

Çalıştayın açılışında TBB Başkanı Av. R. Erinç Sağkan’ın sözleri, meslek örgütünün konumunu özetler: “Teknoloji ne kadar gelişirse gelişsin adaletin merkezinde insan ve vicdan vardır.” Sağkan ayrıca somut bir örnek aktardı. Bir iddianameyi yapay zekaya yorumlatan meslektaşının deneyiminde sistem, Türk hukukunda o aşamada aranmayan “kuvvetli şüphe” kriterine dayanan hatalı bir sonuç üretmiştir. Bu örnek, halüsinasyonun yalnızca künye uydurmaktan ibaret olmadığını gösterir: yabancı bir hukuk sisteminin eşiği Türk usulüne taşınabilir ve çıktı akıcı olduğu için fark edilmeyebilir.

20 Haziran 2026 tarihli sonuç panelinde TBB Yönetim Kurulu üyesi Av. Ali Bayram, tartışmanın yapay zekanın kullanılıp kullanılmayacağı noktasını aştığını, asıl meselenin hangi etik ilkeler, hukuki sınırlar ve sorumluluk mekanizmaları çerçevesinde kullanılacağı olduğunu belirtti. Panelde ortaya konan ilkeler arasında yapay zekanın avukatın bağımsız muhakemesinin, etik sorumluluğunun ve mesleki takdirinin yerini alamayacağı, destek aracı olarak kabul edilebileceği yer aldı.

Baro düzeyinde en yüksek otoriteli Türk kaynağı, Ankara Barosu HUBİTEM tarafından hazırlanan “Avukatlıkta Yapay Zeka Araçlarının Kullanımı Rehberi v.1.0″dır. Rehber bağlayıcı mevzuat değildir ve yayım tarihi belgede belirtilmemiştir. Dört tavsiye başlığı vardır: kişisel verilerin korunması ve sır saklama, fikri mülkiyet, müvekkili bilgilendirme yükümlülüğü ve müvekkil menfaatine uygunluk. Rehber, müvekkillere ilişkin her türlü kişisel bilginin anonim hale getirilmesini, avukatın kullandığı araçlar hakkında müvekkilini açık ve doğru şekilde bilgilendirmesini ve içeriğin kullanılmadan önce bağımsız kaynaklardan doğrulanmasını ister. Sorumluluk konusundaki ifadesi nettir: avukatın mesleki sorumluluktan feragat etmesi mümkün olmadığı gibi, uzman kişi olarak hizmet sunması nedeniyle doğabilecek zararların tazmini için sorumluluğu devredeceği bir üçüncü taraf bulması da mümkün olmayabilir. İstanbul Barosu’nun Bilişim Hukuku Komisyonu bünyesinde bir Yapay Zeka Çalışma Grubu bulunmakta ve baro 21-22 Şubat 2026’da “Yapay Zeka Çağında Avukatlık” konferansını düzenlemiştir; yayımlanmış bir İstanbul Barosu rehberi tespit edilememiştir.

Nisan 2026’da 78 baro ortak bir bildiri yayımladı. Bildiri, Adalet Bakanı’nın yargıda yapay zeka kullanımına ilişkin açıklamaları üzerine geldi ve Avukatlık Kanunu m.1, m.2 ve m.35’e dayandırıldı. Bildirinin konumu şudur: “Savunma makamının teknolojik araçlar gerekçe gösterilerek zayıflatılmasına karşı mücadelemizi sürdüreceğiz.” Bildiri, avukatın yapay zeka kullanmasına karşı değildir; yapay zekanın savunmanın yerine geçmesine karşıdır. Bu ikisini karıştırmak yaygın bir hatadır. Konu, kümedeki yapay zeka avukatın yerini alacak mı yazısında ayrıntılandırılmaktadır.

Gerçekçi bir benimseme yolu nasıl kurulur?

Gerçekçi yol, aracı en riskli işten değil en düşük riskli işten başlatmaktır. Sıra şudur: önce elinizdeki belgeyi özetletin, sonra taslak ürettirin, en son ve en sıkı denetimle emsal arama yaptırın. Bu sıralama keyfi değildir; doğrulama maliyeti düşükten yükseğe doğru gider.

Aşağıdaki plan, dört haftalık bir deneme için savunulabilir bir iskelettir.

Üç kural bu planı taşır. Birincisi, anonimleştirme varsayılan olmalıdır: ad, TC kimlik numarası, dosya numarası ve tanınabilir ayrıntılar çıkarılmadan hiçbir metin araca girilmez. İkincisi, künye doğrulaması araca değil resmî kaynağa yapılır. Üçüncüsü, aracın hata verdiği her durum yazılı kaydedilir. Üçüncü kural sıkıcıdır ve tam da bu yüzden değerlidir: tedarikçi değiştirirken elinizde beyan değil kendi ölçümünüz olur.

Bir uyarı da ters yönden gelir. Kendi müşteri görüşmelerimizde bir kullanıcı, halüsinasyonla hiç karşılaşmadığı için kararları artık kontrolsüz kullandığını beyan etmiştir. Bir başkası bir ürünün “sıfır hata” iletişimine güvenerek teyitsiz kullandığını söylemiştir. Bu, otomasyon yanlılığının canlı örneğidir ve bir aracın doğruluk iddiasının kullanıcıyı daha az dikkatli yapabileceğini gösterir. TBB Meslek Kuralları m.2 avukatın bağımsızlığını korumasını, m.38 ise zamanının ve yeteneklerinin erişemediği bir işi kabul etmemesini ister. Araca duyulan güvenin yetkinlik yerine geçtiği an, bu iki kural birden zorlanır.

Araç sınıflarını nasıl karşılaştırmalı?

Karşılaştırma marka üzerinden değil, sınıf üzerinden yapılmalıdır. Üç sınıf vardır ve avukatın gördüğü ekran birbirine benzese de arkalarındaki mekanizma farklıdır.

Bu tablonun pratik sonucu şudur: kaynak bağlantılı çıktı, sınırsız bir doğrulama problemini sınırlı bir probleme çevirir. Özet çıktıda her önerme bir tahmindir ve tıklanacak bir şey yoktur; doğrulama maliyeti tüm soruyu baştan araştırmaktır. Kaynak bağlantılı çıktıda her iddia için bağlantıyı açar ve kaynağın onu söyleyip söylemediğine bakarsınız. Bu, aracı “künye için kullanılamaz” konumundan “zorunlu doğrulamayla kullanılabilir” konumuna taşır. “Doğrulamasız kullanılabilir” konumuna taşımaz.

Ürün seçimindeki ayrıntılı ölçüt listesi kümedeki seçim rehberinde yer almaktadır. “Türk hukukuna özel” iddiasının teknik karşılığı ise ayrı bir yazıda açıklanmaktadır.

Avrupa Birliği düzenlemesi Türk hukuk bürosunu ilgilendirir mi?

Doğrudan ilgilendirme ihtimali sınırlıdır ama sıfır değildir. (AB) 2024/1689 sayılı Yapay Zeka Tüzüğü 1 Ağustos 2024’te yürürlüğe girdi ve (AB) 2026/1744 sayılı değiştiren tüzük 27 Temmuz 2026’da yürürlüğe girerek takvimi kaydırdı. Genel uygulama tarihi 2 Ağustos 2026’dır ve şeffaflık yükümlülükleri o tarihten beri yürürlüktedir. Ek III’ün 8(a) noktası, bir yargı otoritesi tarafından veya onun adına, olguları ve hukuku araştırıp somut olaya uygulamak için kullanılan sistemleri yüksek riskli sayar. Tetikleyici “yargı otoritesi tarafından veya adına”dır, “hukuk sektöründe” değil. Dolayısıyla özel bir hukuk bürosunun kendi araştırması ve taslak üretimi için kullandığı bir araç bu nokta kapsamında değildir.

Risk kademesinden bağımsız iki yükümlülük vardır. Tüzüğün 4. maddesi, 2 Şubat 2025’ten beri yürürlükte olan yapay zeka okuryazarlığı yükümlülüğüdür ve yalnızca sağlayıcıları değil kullanıcıları da kapsar. 50. madde şeffaflık yükümlülüklerini düzenler. Türk bir şirket veya büro için ülke dışı bağlaç, çıktının Birlik’te kullanılmasıdır; bu bağlaç geniştir ve henüz test edilmemiştir. Ayrıntı kümedeki mevzuat yazısındadır.

Sık Sorulan Sorular

Avukatın yapay zeka kullanması Türkiye’de yasak mı?

Hayır. 13 Ağustos 2026 itibarıyla Türkiye’de yürürlükte özel bir yapay zeka kanunu ve TBB düzeyinde bağlayıcı bir yapay zeka düzenlemesi yoktur. Kullanımı sınırlayan hukuk, 6698 sayılı Kanun, Avukatlık Kanunu’nun meslek ödevleri, TBB Meslek Kuralları ve baro rehberliğidir. Yasak olan kullanım değil, doğrulanmamış çıktının dosyaya girmesidir.

Yapay zekanın ürettiği hatalı içtihattan kim sorumlu?

Avukat. Avukatlık Kanunu m.171/1 avukatın üzerine aldığı işi sonuna kadar takip etmesini emreder ve tevkil hâlinde dahi müvekkile karşı sorumluluk devam eder. İşin başka bir avukata devrinde bile sorumluluk kalkmıyorsa, bir yazılıma devrinde evleviyetle kalkmaz. Ankara Barosu rehberi de sorumluluğun devredilebileceği bir üçüncü taraf bulunmasının mümkün olmayabileceğini belirtir.

Türkiye’de yapay zeka yüzünden ceza alan avukat oldu mu?

Haziran 2026’da Kızılcahamam’da bir avukat hakkında Ankara Barosu tarafından disiplin, Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından ceza soruşturması başlatıldığı basına yansımıştır. Soruşturmaların sonucu 13 Ağustos 2026 itibarıyla bilinmemektedir ve yayımlanmış bir karar yoktur. “Türkiye’de vaka yok” demek yanlıştır; doğru ifade, belgelenmiş bir olay olduğu ancak yayımlanmış bir karar bulunmadığıdır.

Hukuka özel bir araç halüsinasyonu bitirir mi?

Bitirmez, azaltır. Stanford ekibinin 2024 tarihli ölçümünde hukuka özel araştırma araçları sorguların %17 ila %33’ünde halüsinasyon üretmiştir. Bu araçlar 2024 sürümleridir ve tedarikçiler metodolojiye itiraz etmektedir. Hiçbir ticari sistemin hukuki sorgularda sıfır halüsinasyon oranına ulaştığına dair yayımlanmış kanıt yoktur. Türkçe araçlar için eşdeğer bir bağımsız çalışma bulunmamaktadır.

Müvekkil verisini yapay zeka aracına girmek sır saklama yükümlülüğünü ihlal eder mi?

Bu sorunun Türkiye’de otoriter bir cevabı yoktur. Avukatlık Kanunu m.36’nın yasakladığı fiil “açığa vurma”dır; metinde işleme, aktarma veya bulut geçmez. Bağlayıcı bir düzenleme, yayımlanmış TBB görüşü veya bilinen bir disiplin kararı tespit edilememiştir. TBB Meslek Kuralları m.37/b’nin tedbir alma yükümlülüğü ve Ankara Barosu rehberinin anonimleştirme tavsiyesi, bugün elde bulunan en somut dayanaklardır.

Müvekkile yapay zeka kullandığımı söylemem gerekir mi?

Ankara Barosu rehberi, avukatın kullandığı yapay zeka araçları hakkında müvekkilini açık ve doğru şekilde bilgilendirmesini tavsiye etmektedir. Bu rehber bağlayıcı mevzuat değildir. Bağlayıcı bir bilgilendirme yükümlülüğü getiren yürürlükte bir Türk hükmü tespit edilememiştir. Uygulaması, vekâlet ilişkinizin kapsamına ve büronuzun iç kuralına bağlıdır.

Yapay zeka aracı kullanan bir büro reklam yasağı bakımından risk alır mı?

TBB Reklam Yasağı Yönetmeliği’nin internete ilişkin 9. maddesi, arama motoru kaydında kullanılabilecek anahtar kelimeleri kapalı bir liste hâlinde sayar ve bu listede “yapay zeka” yoktur. Yönetmeliğin yaptırım hükmü, önce yazılı uyarı ve 15 günlük giderme süresi öngörür. “Yapay zeka” özelinde verilmiş bir TBB kararı veya görüşü kamuya açık kaynaklarda teyit edilememiştir; buradaki değerlendirme lafzî bir çıkarımdır ve bir yazılım şirketi için değil avukat ve büro için geçerlidir.

Nereden başlamalı?

Düşük riskli işten. Kendi dosyanızdaki belgelerin özetiyle başlayın, sonra taslak üretimine geçin, emsal aramayı en sona ve en sıkı doğrulama protokolüne bırakın. İlk dört haftada aracın hata verdiği her durumu yazılı kaydedin. Bu kayıt, tedarikçi değerlendirmesinde beyandan daha güvenilir bir veri kaynağı olur.

Kaynakça

1. 1136 sayılı Avukatlık Kanunu (Kabul 19/3/1969, RG 7/4/1969, S.13168), m.34, m.35, m.36, m.46, m.134, m.135, m.171. app.e-uyar.com (Erişim: 20 Ağustos 2026)

1a. Türkiye Barolar Birliği Meslek Kuralları (Kabul 8-9 Ocak 1971, IV. Genel Kurul; yayım 26 Ocak 1971 tarihli TBB Bülteni), m.2, m.3, m.37, m.38. Not: Meslek Kuralları m.38 (işi reddetme hakkı ve yetkinlik sınırı) ile Avukatlık Kanunu m.38 (işin reddi zorunluluğu) farklı hükümlerdir.

1. 7571 sayılı Kanun (Kabul 24/12/2025), RG 25/12/2025, S.33118. Avukatlık Kanunu m.134 değişikliği.
2. Anayasa Mahkemesi, E.2025/50, K.2025/47, karar tarihi 6/3/2025, RG 22/5/2025, S.32907.
3. Türkiye Barolar Birliği Meslek Kuralları (Kabul 8-9 Ocak 1971, IV. Genel Kurul; yayım 26 Ocak 1971 tarihli TBB Bülteni), m.2, m.3, m.37, m.38.
4. Türkiye Barolar Birliği Reklam Yasağı Yönetmeliği, RG 21/11/2003, S.25296 (değişiklik RG 7/9/2010, S.27695), m.9, m.12.
5. Ankara Barosu HUBİTEM, “Avukatlıkta Yapay Zeka Araçlarının Kullanımı Rehberi v.1.0” (belgede tarih belirtilmemiştir). Hazırlayanlar: Av. Canset Yıldız, Av. Göksu Çelebi, Av. Maralgül Erol, Av. Aybüke Yılmaz, Av. Meltem Vural Yıldırım, Av. Naz Nebile Karataş. PDF belgesi Ankara Barosu resmî sitesinde yayımlanmıştır (Erişim: 20 Ağustos 2026).
6. “TBB Yapay Zeka ve Avukatlık Çalıştayı Tamamlandı”, Hukuki Haber, 15.02.2026. hukukihaber.net (Erişim: 20 Ağustos 2026)
7. “TBB ‘Yapay Zeka ve Avukatlık Çalıştayı Sonuç Paneli’ Düzenledi”, Haberler.com, 20.06.2026. haberler.com (Erişim: 20 Ağustos 2026)
8. “78 barodan ortak açıklama: Savunma hakkı yapay zekaya devredilemez”, BirGün, 25.04.2026. birgun.net (Erişim: 20 Ağustos 2026)
9. “Dilekçedeki yapay zeka detayı 25 yıllık avukatı yaktı”, Sözcü, 18.06.2026. sozcu.com.tr (Erişim: 20 Ağustos 2026)
10. “Yapay zekâ Yargıtay künyelerini uydurdu, avukat soruşturmalık oldu: Keşke yararlanmasaydım, şaka konusu oldum!”, T24, 18.06.2026. t24.com.tr (Erişim: 20 Ağustos 2026)
11. Dahl, M., Magesh, V., Suzgun, M. ve Ho, D. E., “Large Legal Fictions: Profiling Legal Hallucinations in Large Language Models”, Journal of Legal Analysis, C.16, S.1 (2024), s.64-93. DOI: 10.1093/jla/laae003. academic.oup.com (Erişim: 20 Ağustos 2026)
12. Magesh, V., Surani, F., Dahl, M., Suzgun, M., Manning, C. D. ve Ho, D. E., “Hallucination-Free? Assessing the Reliability of Leading AI Legal Research Tools”, Journal of Empirical Legal Studies, C.22 (2025), s.216-242. reglab.stanford.edu (Erişim: 20 Ağustos 2026)
13. Kalai, A. T., Nachum, O., Vempala, S., Zhang, E. ve diğerleri, “Why Language Models Hallucinate”, 5 Eylül 2025, arXiv:2509.04664. openai.com (Erişim: 20 Ağustos 2026)
14. Lewis, P. ve diğerleri, “Retrieval-Augmented Generation for Knowledge-Intensive NLP Tasks”, NeurIPS 2020, arXiv:2005.11401. Erişim: 13 Ağustos 2026.
15. Kişisel Verileri Koruma Kurumu, “Üretken Yapay Zekâ ve Kişisel Verilerin Korunması Rehberi (15 Soruda)”, 24 Kasım 2025. Kurum’un resmî sitesinde yayımlanmıştır (Erişim: 20 Ağustos 2026).
16. Kişisel Verileri Koruma Kurumu, “Yapay Zekâ Alanında Kişisel Verilerin Korunmasına Dair Tavsiyeler”, 15 Eylül 2021.
17. (AB) 2024/1689 sayılı Yapay Zeka Tüzüğü, AB Resmî Gazetesi, 12 Temmuz 2024; (AB) 2026/1744 sayılı değiştiren Tüzük, AB Resmî Gazetesi, 24 Temmuz 2026.
18. Charlotin, D., “AI Hallucination Cases” veritabanı; 19.08.2026 itibarıyla 48’den fazla ülkeden 1.934 karar. damiencharlotin.com (Erişim: 20 Ağustos 2026)
19. T.C. Adalet Bakanlığı, “Yargıda Yapay Zekâ Destekli Yeni Dönem” duyurusu, 12.05.2026; Adalet Bakanı Akın Gürlek’in UYAP AI Karar Destek Sistemi açıklaması. Haber aktarımı: sondakika.com (Erişim: 20 Ağustos 2026)
20. Ergin Ergül, “Türk Yapay Zeka Kanununa Doğru: TBMM Raporunun Hukuki Değerlendirmesi”, SETA, 14.06.2026. setav.org (Erişim: 20 Ağustos 2026)
21. Hammurabi Müşteri ROI Araştırma Raporu, 10 Temmuz 2026 (dahili). Görüşme dönemi 4-9 Temmuz 2026, 30 görüşme, 29 analiz edilebilir. Zaman verileri müşteri beyanına dayalıdır; kontrollü önce ve sonra ölçümü değildir.

Son güncelleme: 20 Ağustos 2026

---

Bu yazı, Türk hukukuna özel yapay zekâ altyapısı geliştiren Hammurabi ekibi tarafından hazırlanmıştır. hammurabi.tr