Bir yapay zekâ aracına verilen metinde müvekkile ilişkin kişisel bilgi kalmamalıdır. Ankara Barosu’nun rehberindeki ifade doğrudandır: “Müvekkillere ilişkin her türlü kişisel bilgi anonim hale getirilmeli”. Bu bir baro tavsiyesidir, bağlayıcı mevzuat değildir; ancak KVKK tarafındaki yükü belirgin biçimde azalttığı için pratik değeri yüksektir. Anonim hale getirilmiş bir metin artık belirli veya belirlenebilir bir gerçek kişiyle ilişkilendirilemediği için kişisel veri işleme rejiminin dışında kalır. Sorun, anonimleştirmenin sanıldığından zor olmasıdır. Ad ve TCKN silmek anonimleştirme değildir; ada ve parsel numarası, dosya esas numarası, plaka, IBAN ve hatta tarih kombinasyonları tek başına kimlik açığa vurabilir. Tam olarak temizlenmiş bir dilekçenin bile olayın kendisinden tanınabilir kalması mümkündür ve bu sınır dürüstçe söylenmelidir. Aşağıda üç kavramın farkı, alan alan bir tablo, yeniden kimliklendirme sorunu ve uçuş öncesi bir kontrol listesi yer almaktadır.
Kısaca
- Anonimleştirme geri döndürülemez olmalıdır. Geri döndürülebilen her işlem maskeleme veya takma adlandırmadır ve veri kişisel veri olmaya devam eder.
- Anonim veri KVKK rejiminin dışında kalır. Kanunun koruma konusu kişisel veridir; belirli veya belirlenebilir bir gerçek kişiyle ilişkilendirilemeyen veri bu tanıma girmez.
- Tanıtıcı alanlar ad ve TCKN’den ibaret değildir. Ada ve parsel, dosya esas numarası, plaka, IBAN, adres ve tarih kombinasyonları da tek başına veya birlikte kimliğe götürür.
- Anonimleştirme her zaman yetmez. Nadir bir olay örgüsü, taraf sayısı ve yer bilgisi birleştiğinde metin kimliksizleştirilse bile tanınabilir kalabilir.
- Ölçülülük anonimleştirmeden önce gelir. m.4/2-ç, işlemenin amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olmasını arar; en iyi anonimleştirme, hiç verilmeyen veridir.
- Yetmediği yerde sözleşme ve aktarım rotası devreye girer. Kimlik verisi zorunluysa çözüm anonimleştirme değil, veri işleme sözleşmesi ve yurt dışı söz konusuysa m.9 mekanizmasıdır.
Ankara Barosu tam olarak ne öneriyor
Rehber, müvekkile ilişkin her türlü kişisel bilginin anonim hale getirilmesini önerir ve bunu ilk tavsiye başlığı altına koyar.
“Avukatlıkta Yapay Zeka Araçlarının Kullanımı Rehberi v.1.0”, Ankara Barosu HUBİTEM bünyesinde hazırlanmıştır. Bağlayıcı mevzuat değildir ve belgede yayım tarihi belirtilmemiştir. Buna karşılık Türkiye’de bu konudaki en yüksek otoriteli baro kaynağıdır. Atıf yaptığı ulusal hükümler Avukatlık Kanunu m.34 ve m.36, Türk Borçlar Kanunu m.508 ile TBB Meslek Kuralları m.43’tür.
İlk tavsiye başlığı kişisel verilerin korunması, gizlilik ve sır saklamadır ve buradaki cümle şudur:
“Müvekkillere ilişkin her türlü kişisel bilgi anonim hale getirilmeli”
Rehber bu tavsiyeyi bir risk tespitine bağlar:
“Kendini eğiten yapay zeka araçları, girilen verileri depolanabilir ve gelecekte yapılacak taleplerde bu veriler üzerinden yanıtlar üretebilir. Bu durum, müvekkil bilgilerinin gizliliği açısından risk oluşturabilir.”
Rehberin ne söylemediği de kaydedilmelidir. Anonimleştirmenin nasıl yapılacağı, hangi alanların temizleneceği veya hangi tekniğin kullanılacağı rehberde ele alınmamıştır. Bulut hizmetleri, SaaS sözleşmeleri ve veri lokasyonu konusunda da özel bir düzenleme içermez. Tavsiye kural düzeyindedir; uygulaması avukata bırakılmıştır.
Aynı yöndeki ikinci kaynak Kişisel Verileri Koruma Kurumu’nun 5 Mart 2026 tarihli “İş Yerlerinde Üretken Yapay Zekâ Araçlarının Kullanımı” başlıklı duyurusudur. Duyuru, alınması gereken tedbirler arasında mümkün olan yerlerde anonimleştirilmiş veya genelleştirilmiş veri kullanılmasını sayar. Bu da bir duyuru içeriğidir, kanun hükmü değildir; ancak Kurum’un beklentisini gösterir.
Anonimleştirme, maskeleme ve takma adlandırma aynı şey mi
Değildir ve aralarındaki fark hukuki sonuç doğurur. Ayrım tek bir ölçüte dayanır: işlem geri döndürülebiliyor mu.
Anonimleştirme, verinin hiçbir şekilde belirli veya belirlenebilir bir gerçek kişiyle ilişkilendirilemeyecek hâle getirilmesidir. İşlem geri döndürülemez. Elde kalan metin artık bir kişisel veri değildir; dolayısıyla KVKK’nın işleme şartları, aktarım rejimi ve güvenlik yükümlülükleri o metin bakımından devreye girmez.
Maskeleme, verinin bir bölümünün gizlenmesidir. TCKN’nin ortadaki hanelerinin yıldızlanması tipik örnektir. Maskelenmiş veri çoğu zaman hâlâ kişisel veridir, çünkü kalan kısım ve bağlam birlikte kişiyi belirlenebilir kılabilir. Maskeleme bir görüntüleme tedbiridir; bir anonimleştirme tekniği değildir.
Takma adlandırma, gerçek tanımlayıcının yerine bir kod konulmasıdır. “Davacı A”, “Müvekkil 1” gibi. Eşleştirme tablosu bir yerde durduğu sürece işlem geri döndürülebilir. Bu nedenle takma adlandırılmış veri kişisel veri olmaya devam eder. Değeri, kişisel veri olmaktan çıkarmak değil, riski azaltmaktır.
Pratik sonuç şudur. Bir dilekçedeki adları “A” ve “B” ile değiştirip metni bir araca vermek, KVKK yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz. Yükümlülükler devam eder; yalnızca ihlal hâlinde ortaya çıkacak zarar küçülür. Buna karşılık gerçekten anonim hale getirilmiş bir metin, kanunun kapsamı dışına çıkar.
Bu ayrım, bir aracın “verilerinizi anonimleştiriyoruz” beyanını değerlendirirken de kullanılmalıdır. Sorulacak soru tektir: işlem geri döndürülebilir mi, eşleştirme kaydı tutuluyor mu.
Türk dava dosyasında hangi alanlar kimliğe götürür
Aşağıdaki alanlar, tek başına veya birleştiğinde bir gerçek kişiyi belirlenebilir kılar. Tablo, Türk dosya yapısına göre düzenlenmiştir.
| Alan | Neden tanıtıcı | Önerilen işlem | Kalan risk |
|---|---|---|---|
| Ad ve soyad | Doğrudan tanımlayıcı | Tamamen çıkarılır; takma ad kullanılacaksa eşleştirme kaydı dışarıda tutulmaz | Nadir soyadlarında bağlamdan tanınma |
| TCKN | Tekil ve kalıcı tanımlayıcı | Tamamen çıkarılır; maskeleme yeterli sayılmaz | Yok denecek kadar az |
| Vergi numarası, ticaret sicil no | Tüzel kişiyi ve dolaylı olarak gerçek kişiyi belirler | Çıkarılır | Ortaklık yapısından çıkarım |
| Adres, mahalle, kapı numarası | Tekil konum bilgisi | Çıkarılır; gerekiyorsa yalnızca il düzeyinde tutulur | Küçük yerleşim yerlerinde il bilgisi bile daraltıcıdır |
| Ada, parsel, pafta | Tapu kaydı üzerinden malikine ulaşılır | Tamamen çıkarılır | Taşınmazın niteliği tarif edilirse yeniden daralır |
| Dosya esas ve karar numarası | Mahkeme adıyla birlikte dosyayı ve tarafları verir | Çıkarılır; mahkeme adı da genelleştirilir | Dosya konusu nadirse mahkeme adı tek başına yeter |
| Mahkeme ve daire adı | Yargı yeri, coğrafi ve konusal daraltma yapar | “Bir asliye hukuk mahkemesi” gibi genelleştirilir | İhtisas mahkemelerinde daraltma güçlüdür |
| Plaka | Araç tescil kaydı üzerinden malikine ulaşılır | Çıkarılır | Araç marka ve model bilgisi kalırsa daraltır |
| IBAN, hesap numarası | Banka kaydı üzerinden hesap sahibine ulaşılır | Çıkarılır | Tutar ve tarih birlikte kalırsa daraltır |
| Telefon, e-posta | Doğrudan iletişim tanımlayıcısı | Çıkarılır | E-posta alan adı kurumu belli eder |
| Doğum tarihi ve yeri | Az sayıda kişiyle eşleşen kombinasyon | Yıl düzeyine indirilir veya çıkarılır | Yaş ve meslek birlikte daraltır |
| Tarih kombinasyonları | Olay, dava, ödeme ve rapor tarihleri birlikte tekil bir örüntü oluşturur | Göreli ifadeye çevrilir: “olaydan yaklaşık üç ay sonra” | Kamuya yansımış olaylarda tarih tek başına yeter |
| İşyeri, unvan, sicil numarası | Küçük işletmelerde kişiye doğrudan götürür | Sektör düzeyinde genelleştirilir | Sektör ve il birlikte daraltır |
| SGK sicil, adli sicil kaydı | Tekil tanımlayıcı ve aynı zamanda özel nitelikli veri barındırır | Belge hiç verilmez | Rapor içeriği tarif edilirse risk sürer |
| Sağlık raporu, adli tıp raporu | Özel nitelikli veri | Belge hiç verilmez; yalnızca hukuki soru sorulur | Teşhis tarif edilirse risk sürer |
| Vekâletname bilgileri | Vekil ve müvekkil kimliğini birlikte taşır | Çıkarılır | Baro sicil numarası kalırsa vekil belirlenir |
Tablonun son sütunu bilinçli olarak konulmuştur. Hiçbir satır sıfır riske ulaşmaz. Anonimleştirme, riski ortadan kaldıran bir işlem değil, kabul edilebilir düzeye indiren bir işlemdir.
Tam anonimleştirilmiş bir dilekçe gerçekten anonim midir
Her zaman değil. Bir metinden tüm tanımlayıcılar çıkarıldığı hâlde metnin kendisinden kişiye ulaşılabilmesi mümkündür ve bu, anonimleştirmenin bilinen sınırıdır.
Sorun şudur. Anonimleştirme, alanları hedefler. Oysa bir dilekçenin ayırt edici gücü çoğu zaman alanlarda değil, olay örgüsündedir. Sıra dışı bir kaza biçimi, alışılmadık bir sözleşme yapısı, kamuoyuna yansımış bir olay veya küçük bir yerleşim yerinde geçen bir uyuşmazlık, hiçbir isim geçmese bile tek bir dosyayı işaret edebilir. Buna yeniden kimliklendirme denir ve teknik bir kusurdan değil, bilginin doğasından kaynaklanır.
Üç durum riski belirgin biçimde artırır. Birincisi, olayın nadir olmasıdır: ne kadar sıra dışıysa, o kadar tekil bir imza taşır. İkincisi, coğrafi daralmadır: il, ilçe veya mahkeme adı kaldıkça aday küme küçülür. Üçüncüsü, kamuya açık bir kaynağın varlığıdır: olay basına yansımışsa veya karar bir veri tabanında yayımlanmışsa, anonim metin dışarıdaki bir kayıtla eşleştirilebilir.
Bunun pratik sonucu üç adımdır.
- Anonimleştirmeyi alan temizliği olarak değil, metin değerlendirmesi olarak yapın. Temizlenmiş metni okuyun ve şu soruyu sorun: bu metni okuyan biri, elindeki başka bilgilerle dosyayı bulabilir mi.
- Olay örgüsünü soyutlaştırın. Somut ayrıntı hukuki soruyu değiştirmiyorsa, ayrıntı çıkarılır. “İki katlı bir binanın çatısından düşme” yerine “yüksekten düşme” çoğu zaman aynı hukuki soruyu üretir.
- Riski kabul edilebilir bulmuyorsanız anonimleştirmeyle devam etmeyin. Bu durumda doğru yol, aracı kullanmamak veya sözleşme ve aktarım rotası üzerinden kimlik verisiyle çalışmaktır.
Bu sınırı gizlemek yerine yazılı hâle getirmek, alınan tedbirin makullüğünü göstermek bakımından da değerlidir.
Ölçülülük ilkesi prompt’a nasıl uygulanır
En etkili anonimleştirme, veriyi hiç vermemektir. KVKK m.4/2-ç, kişisel verilerin işlendikleri amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olmasını zorunlu tutar ve bu ilke doğrudan sorunun yazımına uygulanır.
m.4/2 şu ilkeleri sayar: hukuka ve dürüstlük kurallarına uygun olma; doğru ve gerektiğinde güncel olma; belirli, açık ve meşru amaçlar için işlenme; işlendikleri amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olma; ilgili mevzuatta öngörülen veya işlendikleri amaç için gerekli olan süre kadar muhafaza edilme.
Ölçülülüğün prompt düzeyindeki karşılığı üç sorudur.
Amaç ne? Zamanaşımı def’inin ifade biçimi üzerinde mi çalışılıyor, yoksa dosyanın tümü mü özetlenecek. Amaç ne kadar dar tanımlanırsa, gereken veri o kadar azalır.
Bu amaç için hangi bilgi zorunlu? Bir def’in hukuki değerlendirmesi için tarafların adı gerekmez. Sözleşmenin türü, tarih aralığı ve talebin niteliği çoğu zaman yeterlidir.
Belgenin tamamı mı, parçası mı? Dosya PDF’inin bütün olarak yüklenmesi, uygulamada en sık görülen ölçülülük ihlalidir. Bir belgenin tek bir paragrafı yeterliyken tamamının verilmesi, amaçla bağlantısı bulunmayan verinin işlenmesi anlamına gelir.
Bu üç soru anonimleştirmeden önce sorulmalıdır. Sıralama önemlidir: önce verinin kapsamı daraltılır, sonra kalan kısımda tanımlayıcılar temizlenir. Ters sırada çalışıldığında, gereksiz ama temizlenmiş büyük bir metin ortaya çıkar ve ölçülülük ilkesi yine karşılanmamış olur.
Uçuş öncesi kontrol listesi
Aşağıdaki liste bir zorunluluk listesi değildir. Her adım yürürlükteki bir hükme veya bir kurum belgesine karşılık gelir; uygulaması büronuzun dosya yapısına bağlıdır.
- Amacı tek cümleyle yazın. Hangi hukuki soruya cevap arıyorsunuz. Cevap bir cümleye sığmıyorsa soru henüz daraltılmamıştır.
- Gereken asgari metni seçin. Belgenin tamamı yerine ilgili paragraf. m.4/2-ç bu adımın dayanağıdır.
- Özel nitelikli veri içeren belgeleri ayırın. Sağlık raporu, adli sicil kaydı, sendika üyeliği ve genetik rapor içeren belgeler ayrı kuralı hak eder. Bu belgeler kural olarak hiç yüklenmez.
- Doğrudan tanımlayıcıları çıkarın. Ad, soyad, TCKN, adres, telefon, e-posta, IBAN, plaka, vekâletname bilgileri.
- Dolaylı tanımlayıcıları çıkarın. Ada ve parsel, dosya esas ve karar numarası, mahkeme ve daire adı, sicil numaraları.
- Tarihleri göreli ifadeye çevirin. Somut tarih hukuki sonucu değiştirmiyorsa “olaydan yaklaşık üç ay sonra” biçimi tercih edilir. Süre hesabı yapılıyorsa tarihler kalır, ancak yıl gizlenebilir.
- Metni bir kez de yeniden kimliklendirme gözüyle okuyun. Olay örgüsü tek başına dosyayı işaret ediyor mu.
- Takma ad kullanıyorsanız eşleştirme tablosunu araca vermeyin. Tablo büro içinde kalır. Aksi hâlde işlem geri döndürülebilir olur ve anonimleştirme sayılmaz.
- Çıktıyı da kontrol edin. Model, kendisine verilmemiş bir ismi üretmiş olabilir veya sizin verdiğiniz bir ayrıntıyı çıktıda genişletmiş olabilir. Çıktının insan denetimiyle doğrulanması, Kurum’un 24 Kasım 2025 tarihli rehberinde de vurgulanan bir noktadır.
- Ne yaptığınızı kaydedin. Hangi dosyada hangi araç kullanıldı, hangi temizlik yapıldı. Alınan tedbirin gösterilebilmesi kaydın varlığına bağlıdır.
Hangi iş türünde hangi düzey gerekir
Anonimleştirmenin gereken düzeyi işin türüne göre değişir; her iş için aynı temizlik yapılmaz.
Ayrım, iki soruya bağlıdır. Aracın işini yapabilmesi için kimlik verisine gerçekten ihtiyaç var mı, ve çıktı doğrudan dosyaya mı girecek. Aşağıdaki tablo yaygın iş türlerini bu iki soruya göre ayırır. Tablo bir zorunluluk listesi değildir; ölçülülük ilkesinin iş türlerine uygulanmış hâlidir.
| İş türü | Kimlik verisi gerekli mi | Önerilen düzey | Gerekçe |
|---|---|---|---|
| Emsal karar araştırması | Hayır | Tam anonimleştirme veya hiç veri vermeme | Hukuki soru soyut biçimde sorulabilir; taraf kimliği sonucu değiştirmez |
| Bir hükmün yorumlanması | Hayır | Tam anonimleştirme | Metin üzerinde çalışılır; olay örgüsü de soyutlaştırılabilir |
| Dilekçe taslağının hukuki bölümü | Hayır | Tam anonimleştirme | Vakıa bölümü ayrı tutulur; hukuki değerlendirme kimlikten bağımsızdır |
| Vakıa bölümünün yazımı | Kısmen | Takma adlandırma ve olay soyutlaştırması | Olay örgüsü gerekir; isim, adres ve numaralar gerekmez |
| Sözleşme incelemesi | Kısmen | Taraf adları ve tanımlayıcılar çıkarılır | Hükümlerin analizi için taraf kimliği gerekmez; unvan yeterlidir |
| Uzun belgenin özetlenmesi | Değişir | Belge parçalanır, gereksiz bölümler çıkarılır | Belge bütünlüğü çoğu zaman sanıldığından az gerekir |
| Dosyanın tümünün analizi | Evet | Anonimleştirme çözüm değildir | Sözleşme ve aktarım rotası kurulur; m.6 kapsamındaki belgeler ayrılır |
| Süre ve tarih hesabı | Kısmen | Tarihler kalır, kimlik alanları çıkarılır | Hesap için tarih zorunludur; taraf bilgisi değildir |
Tablonun okunma biçimi şudur. İlk üç satırda anonimleştirme yeterlidir ve zaten gereklidir. Ortadaki satırlarda takma adlandırma ve soyutlaştırma birlikte kullanılır; bu veri kişisel veri olmaya devam eder, dolayısıyla KVKK yükümlülükleri işlemeye devam eder. Son satırlardan biri ise anonimleştirmenin sınırını gösterir: kimlik verisi işin konusuysa temizlik yapılamaz, kurgu değişir.
Bir noktanın ayrıca kaydedilmesi gerekir. Emsal karar araştırmasında en sık yapılan hata, dosyanın olay örgüsünü olduğu gibi araca verip “buna benzer karar bul” demektir. Bu, hem ölçülülük ilkesi hem de yeniden kimliklendirme riski bakımından gereksizdir. Aynı sonuç, uyuşmazlığın hukuki niteliği, dayanılan hüküm ve talep türü üzerinden de alınabilir.
Anonimleştirme ne zaman yetmez
Kimlik verisinin işin kendisi olduğu hâllerde anonimleştirme çözüm değildir; bu durumda doğru yol sözleşme ve aktarım rotasıdır.
Üç tipik durum vardır.
Birincisi, işlemin kimlik verisini gerektirmesi. Bir dilekçe taslağının tarafları, adresleri ve dosya numarasıyla birlikte üretilmesi isteniyorsa anonimleştirme işlevsizdir. Burada araç kişisel veri işleyecektir ve bunun bir işleme şartına dayanması gerekir. Karşı taraf ve tanık verisinde açık rıza fiilen elde edilemez; çalışan dayanaklar m.5/2-e ve m.5/2-ç’dir.
İkincisi, belge bütünlüğünün gerekmesi. Bir sözleşmenin tamamının incelenmesi isteniyorsa metinden tanımlayıcıları çıkarmak çoğu zaman belgeyi işlevsizleştirir. Bu durumda veri işleyen ilişkisi kurulur.
Üçüncüsü, özel nitelikli verinin kaçınılmaz olması. Bir malpraktis dosyasında sağlık verisi işin konusudur. m.6/3 uyarınca bir hakkın tesisi, kullanılması veya korunması için zorunlu olması hâlinde işleme mümkündür; ancak m.6/4 uyarınca Kurul tarafından belirlenen yeterli önlemlerin alınması şarttır. Kurul’un 31/01/2018 tarihli ve 2018/10 sayılı ilke kararında sayılan tedbirler arasında verilerin kriptografik yöntemlerle muhafaza edilmesi, kriptografik anahtarların güvenli ve farklı ortamlarda tutulması, tüm hareketlerin işlem kayıtlarının güvenli olarak loglanması ve uzaktan erişimde iki kademeli kimlik doğrulama yer alır.
Bu üç durumda gereken üç belgedir. Sağlayıcıyla yazılı veri işleme sözleşmesi; Kurum’un Ocak 2018 tarihli Kişisel Veri Güvenliği Rehberi bunun içeriğini belirler. İşleme yurt dışında gerçekleşiyorsa m.9 kapsamında bir aktarım mekanizması. Standart sözleşme kullanılıyorsa imzadan itibaren beş iş günü içinde Kuruma bildirim. Bu üçünün ayrıntısı kümedeki yurt dışına veri aktarımı yazısında yer almaktadır.
Bir noktanın ayrıca kaydedilmesi gerekir. Anonimleştirme, KVKK tarafındaki yükü azaltır; Avukatlık Kanunu m.36’daki sır saklama sorusunu tek başına kapatmaz. Sır kavramı kimlik bilgisinden ibaret değildir; dosyanın konusu ve stratejisi de sır kapsamındadır. Bu tartışma kümedeki sır saklama ve bulut yazısında ele alınmaktadır.
Sık sorulan sorular
Adları “A” ve “B” ile değiştirmem anonimleştirme sayılır mı?
Sayılmaz. Bu bir takma adlandırmadır ve büro içinde bir eşleştirme kaydı bulunduğu sürece işlem geri döndürülebilir. Geri döndürülebilen veri kişisel veri olmaya devam eder; KVKK’nın işleme şartları, aktarım rejimi ve güvenlik yükümlülükleri uygulanmaya devam eder. Takma adlandırmanın değeri, yükümlülüğü kaldırmak değil, olası bir ihlalde zararı küçültmektir.
TCKN’nin ortasını yıldızlarsam yeterli olur mu?
Yeterli sayılmaz. Maskeleme bir görüntüleme tedbiridir. Kalan haneler, metindeki diğer bilgilerle birlikte kişiyi belirlenebilir kılabilir; ayrıca maskelenmiş numaranın kaynağı büroda durmaya devam eder. Bir yapay zekâ aracına verilecek metinde TCKN’nin tamamen çıkarılması, kısmen gizlenmesinden hem daha basit hem de daha savunulabilirdir.
Anonimleştirilmiş metin verirsem KVKK yükümlülüğüm tamamen biter mi?
Metin gerçekten anonimse, o metin bakımından biter; çünkü ortada kişisel veri kalmamıştır. Ancak iki kayıt gerekir. Birincisi, anonimleştirme işleminin kendisi bir işleme faaliyetidir ve büro içinde gerçekleşir. İkincisi, metin yeniden kimliklendirilebiliyorsa anonim sayılmaz. Değerlendirme metnin tamamı üzerinden yapılır, çıkarılan alanlar üzerinden değil.
Dosya PDF’ini olduğu gibi yüklemek neden sorun?
Çünkü m.4/2-ç işlemenin amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olmasını arar. Bir dosya PDF’i genellikle amacın gerektirdiğinden çok daha fazlasını içerir: ekler, kimlik fotokopileri, adli sicil kaydı, sağlık raporu, tanık listesi. Bunların hepsi tek işlemle işlenmiş olur. Ayrıca özel nitelikli veri içeren belgeler m.6/4 kapsamında ek tedbir gerektirir.
Anonimleştirmeyi yapay zekâya yaptırabilir miyim?
Bu, temizlenmemiş metnin araca verilmesi anlamına gelir; yani korunmak istenen işlemin kendisi gerçekleşmiş olur. Anonimleştirme, veri araca gitmeden önce yapılmalıdır. Büro içinde çalışan ve dışarıya veri göndermeyen bir araç kullanılıyorsa durum farklıdır; bu durumda sorulacak soru, aracın verinin büro dışına çıkıp çıkmadığıdır.
Müvekkilimden onay alırsam anonimleştirmeye gerek kalır mı?
Açık rıza, kendi müvekkiliniz bakımından bir işleme şartı olabilir; ancak dosyada yalnızca müvekkilin verisi bulunmaz. Karşı taraf, tanıklar ve üçüncü kişiler de vardır ve onlardan rıza alınması fiilen mümkün değildir. Ayrıca yurt dışına aktarımda açık rıza yalnızca arızi aktarımlar için kullanılabilir; rutin araç kullanımını meşrulaştırmaz.
Küçük bir ilçedeki dosyada anonimleştirme işe yarar mı?
Sınırlı ölçüde. Coğrafi daralma, yeniden kimliklendirme riskinin en güçlü sebeplerinden biridir. Küçük bir yerleşim yerinde olay türü ve taraf sayısı bile ayırt edici olabilir. Bu tür dosyalarda yer bilgisinin tamamen çıkarılması, olay örgüsünün soyutlaştırılması ve gerekirse aracın hiç kullanılmaması değerlendirilmelidir.
Kaynakça
- Ankara Barosu HUBİTEM, “Avukatlıkta Yapay Zeka Araçlarının Kullanımı Rehberi v.1.0” (belgede yayım tarihi belirtilmemiştir). Hazırlayanlar: Av. Canset Yıldız, Av. Göksu Çelebi, Av. Maralgül Erol, Av. Aybüke Yılmaz, Av. Meltem Vural Yıldırım, Av. Naz Nebile Karataş. PDF belgesi Ankara Barosu resmî sitesinde yayımlanmıştır (Erişim: 20 Ağustos 2026).
- 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (Kabul 24/3/2016; RG 7 Nisan 2016, S.29677), m.3, m.4, m.5, m.6, m.9, m.12. Konsolide metin: kisiselverilerinkorunmasi.org (Erişim: 20 Ağustos 2026)
- Kişisel Verileri Koruma Kurulu, 31/01/2018 tarih ve 2018/10 sayılı İlke Kararı, “Özel Nitelikli Kişisel Verilerin İşlenmesinde Veri Sorumlularınca Alınması Gereken Yeterli Önlemler”. Tam metin: kisiselveri.saglik.gov.tr (Erişim: 20 Ağustos 2026)
- Kişisel Verileri Koruma Kurumu, Kişisel Veri Güvenliği Rehberi (Teknik ve İdari Tedbirler), Ocak 2018, Ankara, ISBN 978-975-19-6834-0. Kurum’un resmî sitesinde PDF olarak yayımlanmıştır (Erişim: 20 Ağustos 2026).
- Kişisel Verileri Koruma Kurumu, “Üretken Yapay Zekâ ve Kişisel Verilerin Korunması Rehberi (15 Soruda)”, 24 Kasım 2025. Kurum’un resmî sitesinde yayımlanmıştır (Erişim: 20 Ağustos 2026).
- Kişisel Verileri Koruma Kurumu, “İş Yerlerinde Üretken Yapay Zekâ Araçlarının Kullanımı” duyurusu, 05 Mart 2026. Duyurunun içeriği ve değerlendirmesi: Erdem & Erdem, erdem-erdem.av.tr (Erişim: 20 Ağustos 2026)
- 1136 sayılı Avukatlık Kanunu (Kabul 19/3/1969; RG 7/4/1969, S.13168), m.34, m.36. app.e-uyar.com (Erişim: 20 Ağustos 2026)
- Türkiye Barolar Birliği Meslek Kuralları (Kabul: 8-9 Ocak 1971, IV. Genel Kurul; yayım: 26 Ocak 1971 tarihli TBB Bülteni), m.37, m.43.
- Kişisel Verilerin Yurt Dışına Aktarılmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik, RG 10 Temmuz 2024, S.32598. alomaliye.com (Erişim: 20 Ağustos 2026)
Son güncelleme: 20 Ağustos 2026.
Bu yazı, Türk hukukuna özel yapay zekâ altyapısı geliştiren Hammurabi ekibi tarafından hazırlanmıştır. hammurabi.tr