Fazla Mesai Hesaplayıcısı
Aylık brüt ücretinizden saatlik ücretinizi çıkarır, çalışma türüne göre zamlı saatlik ücreti uygulayıp fazla mesai alacağınızı hesaplar.
Ücret ve Süre
Fazla Mesai Türü ve Zam Oranı
Çalışmanın niteliğine göre zam oranı değişir; hepsi aynı saatlik ücret üzerinden hesaplanır.
Hakkaniyet İndirimi
Fazla çalışma tanık anlatımıyla ispatlanırsa, hakim takdiren belirli bir oranda indirim uygulayabilir (yerleşik Yargıtay uygulaması).
Sonuç
Hesaplama Formülü
Bu araç 4857 sayılı İş Kanunu m.41 ve yerleşik Yargıtay uygulamasına dayanan referans amaçlı bir hesaplamadır. Saatlik ücret, aylık brüt ücretin 225'e bölünmesiyle (30 gün × 7,5 saat) bulunmuştur; toplu iş sözleşmesi veya işyeri uygulaması farklı bir bölen öngörebilir. Fazla çalışmanın ispatı, zamanaşımı (5 yıl), yıllık 270 saatlik üst sınır ve gece çalışması/resmi tatil gibi özel durumlar somut olayda ayrıca değerlendirilmelidir.
Fazla Mesai Ücreti Nedir?
4857 sayılı İş Kanunu, çalışanların beden ve ruh sağlığını korumak amacıyla haftalık çalışma süresini kural olarak 45 saatle sınırlamıştır (m.63). Bu sürenin üzerinde yapılan çalışma fazla çalışma (fazla mesai) olarak adlandırılır ve işçiye normal çalışma ücretinin üzerinde ek bir ücret ödenmesini gerektirir (m.41). Günlük çalışma süresi de kural olarak en fazla 11 saat olabilir; bu sınırın aşılması da fazla çalışma sayılabilir.
Fazla Mesai Ücreti Nasıl Hesaplanır?
Fazla çalışma ücreti, işçinin brüt ücreti üzerinden hesaplanır. Önce aylık brüt ücret, ayda ortalama 30 gün × günlük 7,5 saat esas alınarak 225'e bölünür ve saatlik ücret bulunur. Kanuna göre her bir saat fazla çalışma için, bu saatlik ücretin en az yüzde elli fazlasıyla ödeme yapılır (m.41/2).
Örneğin saatlik ücreti 200 TL olan bir işçi, fazla çalıştığı her saat için 300 TL almaya hak kazanır. Gece çalışması veya resmi tatilde yapılan çalışmalarda, sözleşme veya işyeri uygulamasına göre daha yüksek oranlar (örn. %75 veya %100) kararlaştırılabilir. Fazla çalışma tanık anlatımıyla ispatlanırsa, mahkeme işin niteliğine göre makul bir hakkaniyet indirimi uygulayabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Fazla mesai ücreti nasıl hesaplanır?
Saatlik ücret, aylık brüt ücretin 225'e bölünmesiyle bulunur; bu tutar en az yüzde elli fazlasıyla çarpılıp fazla çalışılan saatle çarpılır. Gece veya resmi tatil çalışmalarında daha yüksek oranlar uygulanabilir.
Haftalık kaç saatten sonra fazla mesai başlar?
4857 sayılı İş Kanunu m.63 uyarınca haftalık normal çalışma süresi 45 saattir; bu sürenin üzerindeki çalışma fazla çalışma sayılır.
Fazla mesai ücreti nasıl ispatlanır?
Bordro, puantaj kayıtları, giriş-çıkış (PDKS) kayıtları veya tanık beyanı ile ispatlanabilir. Yalnızca tanık anlatımına dayanan iddialarda mahkeme, işin niteliğine göre makul bir hakkaniyet indirimi uygulayabilir.
Fazla mesai alacağında zamanaşımı süresi ne kadardır?
İşçilik alacaklarında (fazla mesai dahil) zamanaşımı süresi 5 yıldır; bu süre alacağın muaccel olduğu tarihten itibaren işlemeye başlar.
Yıllık fazla çalışma süresinin bir üst sınırı var mı?
Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma Yönetmeliği uyarınca bir işçiye yılda toplam 270 saatten fazla fazla çalışma yaptırılamaz.
Fazla mesai ücreti gelir vergisi ve SGK primine tabi midir?
Evet; fazla çalışma ücreti de normal ücret gibi gelir vergisi ve SGK primi kesintisine tabidir. Bu araçtaki hesaplama brüt tutarı gösterir.