Hammurabi Araştırma · Uygulama Rehberi
Doğru hukuki yapay zekâyı seçmek
Satın alma kararından önce sorulması gereken sorular, tedarikçiyi değerlendirmenin dört boyutu, KVKK bakımından vazgeçilmez ön koşullar ve pilot süreci kurmanın pratik çerçevesi.
- Yayın
- Eylül 2026
- Kapsam
- 10 bölüm, 4 ek tablo
- Uzunluk
- 69 sayfa
- Okuma
- 55 dakika
Hazırlayan: Murat Can Korkmaz (Kurucu Ortak), Av. Melis Ekin Baldan, Umay Toker
PDF · Ücretsiz · E-posta adresinize gönderilir
Yönetici özeti
Hukuki yapay zekâ pazarı hızla genişliyor ve tedarikçiler birbiriyle örtüşen iddialarla sahneye çıkıyor. Neredeyse her hafta yeni bir oyuncu ekleniyor; kimileri yalnızca belge incelemesi vadediyor, kimileri her şeyi kapsayan çözümler. Yapılandırılmış bir değerlendirme süreci bu gürültüyü azaltır ve dikkati pazarlama parlaklığı yerine kalite, şeffaflık ve ortaklık gücüne yöneltir.
Rehberin merkezinde dört boyutlu bir değerlendirme çerçevesi var: ürünün kendisi, uygulama ve destek ekibi, şeffaflık ile entegrasyon ve güvenlik, ve tedarikçinin stratejinizle uyumu. Rehberin vurguladığı nokta şu: pek çok yapay zekâ girişimi yazılım yetersiz kaldığı için değil, dağıtım süreci doğru uzmanlık, yapı ve uzun vadeli takipten yoksun olduğu için sekteye uğruyor.
Türkiye pazarı bakımından tek bir eşik var: Kişisel Verilerin Yurt Dışına Aktarılmasında Kullanılacak Standart Sözleşme’nin taraflarca akdedilmiş ve Kişisel Verileri Koruma Kurumu’na bildirilmiş olması. Bu belge olmaksızın tedarikçinin genel veri koruma taahhütleri hukuki güvence teşkil etmez. ISO 27001, ISO 42001 veya SOC 2 gibi sertifikalar güçlü birer ek gösterge olmakla birlikte zorunlu değil, tercih sebebidir.
Ve değişmeyen bir ilke: nihai sorumluluk her zaman avukatta. Sistem tarafından üretilen her çıktı bir başlangıç materyalidir; doğruluğunu, bağlama uygunluğunu ve somut olaya tatbik edilebilirliğini değerlendirmek avukatın görevidir.
Bölüm 01
Tedarikçi değerlendirmenin dört boyutu
Doğru aracı seçmek, en çarpıcı demoyu bulmakla ilgili değildir. Avukatlarınızın gerçekte nasıl çalıştığını anlayan ve onlarla birlikte evrilebilecek teknolojiyi ve ekibi bulmakla ilgilidir. Rehberdeki çerçeve bu nedenle ürünün ötesine geçer.
Ürün
Aracın, iş gerekçenizde ve pilot planınızda tanımladığınız kullanım alanlarını gerçekten çözüp çözmediği.
- Çıktı kalitesi: hukuki açıdan sağlam mı, insan referansıyla karşılaştırıldı mı
- Gerçek model mi, kural tabanlı gizli otomasyon mu
- Kapasite genişliği: tek bir iş akışı mı, uçtan uca mı
- Performans tutarlılığı: belge türleri ve yargı çevreleri genelinde
Uygulama ve destek ekibi
Pek çok girişim yazılım yetersiz kaldığı için değil, dağıtım süreci doğru uzmanlıktan yoksun olduğu için sekteye uğrar.
- Ekipte hukuki çalışmanın nasıl işlediğini bilen kişiler var mı
- Örnek dağıtım takvimi ve iletişim çerçevesi sunuluyor mu
- Canlıya geçişten sonra özel bir başarı yöneticisi var mı
- Performans değerlendirmeleri hangi sıklıkla yapılacak
Şeffaflık, entegrasyon ve güvenlik
Alıcı, aracın neler yapabileceğini değil, sınırlarının nerede yattığını bilmeyi hak eder.
- KVKK Standart Sözleşmesi akdedilmiş ve Kurum’a bildirilmiş mi
- Veri işleme konumları, saklama ve silme politikaları, denetim kayıtları
- SSO, dizin yönetimi, doküman sistemleriyle bağlantı
- Kiracı izolasyonu ve şifreleme anahtarlarının yönetimi
Stratejik ve iş uyumu
İyi bir ortak, tek seferlik bir tedarikçi gibi değil, yol haritanızın bir uzantısı gibi hissettirmelidir.
- Yol haritası uyumu: öngördüğünüz büyüme alanlarıyla örtüşüyor mu
- Veri sahipliği: bilgi birikimini kilitleyen araçlardan kaçının
- Kültürel uyum: müvekkil gizliliği ve etik uygulama yaklaşımı
- Referanslar: benzer büyüklükteki müşterilerle doğrudan görüşün
İyi bir değerlendirme, yalnızca ürünün neler yapabileceğini değil; gerçek koşullar altında ne kadar güvenli ve şeffaf biçimde performans gösterdiğini sınar. Bu da yazılı cevap istemeyi, benzer büyüklükteki müşterilerle görüşmeyi ve sözleşme öncesinde soru sormayı gerektirir. Rehberdeki kontrol listesi tam olarak bunun için hazırlandı.
Yol haritasını paylaşmaya yanaşmayan tedarikçi, ortak değil risktir.Bölüm 4.3, Şeffaflık
Bölüm 02
Daha güvenli kullanım ve yüksek riskli kullanım
Aynı teknoloji, kullanım biçimine göre güvenli bir yardımcıya ya da yönetilmesi gereken bir riske dönüşebilir. Aşağıdaki ayrım, aracın yasaklanması için değil; doğru bağlam, anonimleştirme ve insan denetimiyle kullanılması için yapılmıştır.
Sağdaki sütunun tamamı tek bir kök nedene bağlanıyor: girdinin denetlenmemesi. Bu riski azaltmanın en etkili yolu, verilerin sisteme aktarılmadan önce anonimleştirilmesidir. Anonimleştirme hukuki analizin kalitesinden ödün vermeden yapılabilir; olayın hukuki iskeleti korunurken kimliğe ilişkin unsurlar soyutlanır.
- Gerçek ve tüzel kişi isimleri
- T.C. kimlik numarası ve vergi numarası
- Adres, telefon ve e-posta bilgileri
- Dosya ve esas veya karar numaraları
- Şirket sırrı niteliğindeki ticari bilgiler
- Özel nitelikli kişisel veriler (sağlık, biyometrik, din, üyelik ve benzeri)
Özellikle kapalı olmayan, yani açık modellere veya girdileri model eğitiminde kullanan sistemlere hassas bilgi aktarımından kaçınılmalıdır.
Bölüm 03
Tedarikçiye sorulacak sekiz soru
Tedarikçi görüşmelerinde teknik vaatleri değil; güvenlik, izlenebilirlik ve hukuki doğruluk kapasitesini test edin. Cevapların yazılı olarak alınması, pilot sürecinde ölçüm ve sorumluluk takibini kolaylaştırır.
| Soru | Neden önemli |
|---|---|
| Veriler model eğitimi için kullanılıyor mu? | Müvekkil sırrı ve KVKK riski |
| Veri hangi ülkede işleniyor ve saklanıyor? | Yurt dışına aktarım riski |
| Silme talebi teknik olarak nasıl uygulanıyor? | Veri minimizasyonu ve saklama politikası |
| Halüsinasyon oranı nasıl ölçülüyor? | Çıktı güvenilirliği |
| İçtihat kaynakları nereden geliyor? | Hukuki doğruluk |
| Güncel mevzuat takibi nasıl yapılıyor? | Eski bilgi riski |
| Kullanıcı işlemleri loglanıyor mu? | Denetim ve sorumluluk |
| İnsan denetimi için kaynak gösterme ve izlenebilirlik var mı? | Avukatın doğrulama yükümlülüğü |
Hiçbir üretici yapay zekâ sistemi, bugünün teknolojisiyle tam doğruluk garantisi veremez. Bir tedarikçinin “sıfır halüsinasyon”, “yüzde yüz doğruluk” veya “hatasız içtihat” gibi iddiaları, teknik gerçeklikten çok pazarlama söylemi olarak değerlendirilmelidir.
Sağlıklı bir değerlendirme, sistemin hata yapmayacağını değil; hataların nasıl tespit edildiğini, nasıl azaltıldığını ve nasıl denetlenebildiğini sorgular. Abartılı doğruluk iddiaları bir güven işareti değil, aksine dikkatle incelenmesi gereken bir risk sinyalidir.
Bölüm 04
Çıktıyı dosyaya almadan önce: doğrulama protokolü
Nihai filtre her zaman insan muhakemesidir. Aşağıdaki altı adım, doğrulama sürecini görünür kılmak için tasarlanmıştır; her biri dosyaya alınacak çıktının avukat denetiminden geçmesini sağlar.
Tablo, doğrulama adımlarını görünür kılmak için tasarlanmıştır. Yapay zekâ ne kadar gelişmiş olursa olsun, hatalı bir kaynağın, güncelliğini yitirmiş bir içtihadın veya bağlamından koparılmış bir hükmün sonuçlarından avukat sorumludur. Teknolojiyi doğru kullanmak, onu bir karar verici olarak değil, muhakemeyi güçlendiren bir yardımcı olarak konumlandırmak anlamına gelir.
Dokuz bölümlük tam kontrol listesi, pilot ekip kurgusu ve entegrasyon hazırlık ölçütleri rehberin kendisinde.
Rehberi talep edin →Rehber hakkında
Bu rehber, hukuki yapay zekâyı keşfeden herkes için kaynak, tarafsız, pratik ve çözüm odaklı bir başvuru metni olarak hazırlandı. Amacı belirli bir ürünü önermek değil; nelerin değiştiğini anlamlandırmak, en kritik kullanım senaryolarını belirlemek ve pratik ihtiyacı gerçekten ileriye taşıyacak çözümleri seçmeye yardımcı olmaktır.
Rehber on bölüm ve dört ek tablodan oluşur. Bölümler; yapay zekânın hukuk sektörünü nasıl dönüştürdüğünden iş vakası inşasına, yüksek etkili kullanım senaryolarının belirlenmesinden tedarikçi değerlendirme çerçevesine, teknik hususlar ve standartlardan entegrasyon ve uyumluluğa, pilot ekip oluşumundan ölçekleme yönetimine, sürekli ölçüm ve iyileştirmeden sorumlu kullanım ve mesleki çerçeveye kadar uzanır. Teknoloji değerlendirme, uygulama ve ölçeklendirme süreçlerini bizzat deneyimlemiş hukuk profesyonelleri tarafından yazılmıştır.
Sınırlar. Rehber hukuki mütalaa niteliğinde değildir ve tedarikçi karşılaştırması içermez. Türkiye’de hukuki yapay zekâ kullanımına ilişkin mesleki çerçeve gelişmekte olduğundan, Türkiye Barolar Birliği ve barolar tarafından yayımlanacak etik rehberler ile meslek kurallarının düzenli olarak takip edilmesi gerekir.
Rehberin tamamını talep edin
Bilgilerinizi bırakın, 69 sayfalık uygulama rehberini e-posta ile gönderelim. Kayıt oluşturmanıza veya kart bilgisi girmenize gerek yok.
- Dokuz bölümlük hukuk odaklı yapay zekâ kontrol listesi, doldurulmaya hazır
- Pilot ekip kurgusu: büyüklük, temsil, süre ve başarı ölçütlerinin belirlenmesi
- Entegrasyon hazırlığını ölçme çerçevesi: SSO, dizin yönetimi, doküman sistemleri, UYAP ve MCP
- Ölçüm çerçevesi: kullanım, verimlilik, kalite ve duygu metriklerinin kurulması
- Sorumlu kullanım ve mesleki çerçeve bölümünün tamamı
Rehber bağımsız olarak hazırlanmıştır ve herhangi bir tedarikçi karşılaştırması ya da ürün önerisi içermez. Hukuki mütalaa niteliğinde değildir.
Diğer yayınlarımız
Hammurabi’nin geri dönüşü
30 ücretli müşteriyle yürütülen saha çalışması: ölçülen zaman kazancı ve ilk yıl geri dönüş modeli.
Hesaplama aracıKendi rakamlarınızla ROI hesabı
Yatırımın kendini ne zaman geri ödediğini kendi abonelik bedeliniz ve saat değerinizle hesaplayın.
Araç setiÜcretsiz hesaplama araçları
Hukuki süre, vekalet ücreti, faiz, kıdem ve ihbar tazminatı, miras payı ve daha fazlası.