Avrupa Birliği’nin yapay zeka tüzüğü yürürlüktedir ancak takvimi 2026 yazında değişmiştir; Türkiye’de ise yürürlükte özel bir yapay zeka kanunu bulunmamaktadır. Bu iki cümle, konunun 13 Ağustos 2026 itibarıyla özetidir ve ikisinin de Türkçe kaynaklarda yanlış aktarıldığı görülmektedir. Değiştiren tüzük 24 Temmuz 2026’da Avrupa Birliği Resmî Gazetesi’nde yayımlanmış, 27 Temmuz 2026’da yürürlüğe girmiştir. Ek III kapsamındaki yüksek riskli sistemlere ilişkin yükümlülükler on altı ay, ürüne gömülü yüksek riskli sistemlere ilişkin yükümlülükler on iki ay ertelenmiştir. Türkiye’de ise Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne en az üç kanun teklifi sunulmuş, hiçbiri kanunlaşmamıştır. Aşağıda güncel konsolide takvim, hukuk yapay zekasının hangi hâlde yüksek riskli sayıldığı, risk kademesinden bağımsız iki yükümlülük, Türk şirketlerine ve bürolarına uygulanma ihtimali ve Türkiye’de bugün fiilen yürürlükte olan kurallar yer almaktadır.
Kısaca
- Takvim değişti. Ek III yüksek riskli yükümlülükler 2 Ağustos 2026’dan 2 Aralık 2027’ye, ürüne gömülü yüksek riskli yükümlülükler 2 Ağustos 2027’den 2 Ağustos 2028’e alınmıştır.
- Genel uygulama tarihi geçti. 2 Ağustos 2026 itibarıyla tüzüğün genel uygulaması ve 50. maddedeki şeffaflık yükümlülükleri yürürlüktedir.
- Hukuk yapay zekası kendiliğinden yüksek riskli değildir. Ek III’ün 8. noktasındaki tetikleyici, sistemin yargı otoritesi tarafından veya onun adına kullanılmasıdır; hukuk sektöründe kullanılması değil.
- Risk kademesinden bağımsız iki yükümlülük vardır: 4. maddedeki yapay zeka okuryazarlığı ve 50. maddedeki şeffaflık.
- Türkiye’de yapay zeka kanunu yoktur. Yapay zeka bakanlığı veya özel bir yapay zeka düzenleyicisi de bulunmamaktadır.
- Türk avukatını bugün fiilen sınırlayan hukuk yapay zekaya özel değildir: KVKK, Avukatlık Kanunu’nun meslek ödevleri, TCK ve baro rehberliği.
Temel tüzük hangisi, değiştiren tüzük hangisi?
Temel metin (AB) 2024/1689 sayılı Tüzük’tür. Avrupa Birliği Resmî Gazetesi’nde 12 Temmuz 2024’te yayımlanmış, 1 Ağustos 2024’te yürürlüğe girmiştir. Yürürlüğe girme ile uygulanma aynı şey değildir; tüzük, farklı yükümlülük gruplarını farklı tarihlerde uygulanacak biçimde kademelendirmiştir. Türkçe kaynaklardaki karışıklığın bir kısmı bu ayrımdan doğmaktadır.
İkinci metin, kamuoyunda yapay zeka dijital omnibus paketi olarak anılan (AB) 2026/1744 sayılı Tüzük’tür. Siyasi uzlaşı 6 Mayıs 2026’da sağlanmış, üye devlet teyidi 13 Mayıs 2026’da gerçekleşmiş, metin 24 Temmuz 2026’da Resmî Gazete’de yayımlanmış ve 27 Temmuz 2026’da yürürlüğe girmiştir. Bu yazının yayım tarihi itibarıyla değiştiren tüzük on yedi günlüktür.
Bu tarih, Türkçe yazının neredeyse tamamının neden eski takvimi kullandığını da açıklar. İnternette bulunan Türkçe içeriklerin büyük bölümü, 2 Ağustos 2026 ve 2 Ağustos 2027 tarihlerini yüksek riskli sistemler için son tarih olarak vermektedir. Bu tarihler artık geçerli değildir.
Değiştiren tüzük, takvimin yanında dört başlıkta daha değişiklik getirmiştir. Güvenlik bileşeni tanımı daraltılmıştır. Yedi yüz elliden az çalışanı bulunan ve cirosu 150 milyon avroyu veya bilançosu 129 milyon avroyu aşmayan kuruluşlar için küçük orta ölçekli adında yeni bir kategori tanımlanmış, bu kategoriye basitleştirilmiş dokümantasyon ve düzenleyici kum havuzlarında öncelik tanınmıştır. Genel amaçlı yapay zeka modelleri üzerine kurulu sistemler bakımından AI Office’e münhasır denetim yetkisi verilmiştir. Ek III’teki yüksek risk kategorilerinin kendisi değiştirilmemiş, yalnızca uyum tarihleri değiştirilmiştir.
Güncel konsolide takvim nedir?
Aşağıdaki tablo, değiştiren tüzük sonrası geçerli takvimdir. Kaydırılan iki satır işaretlenmiştir.
| Tarih | Ne uygulanır | Durum |
|---|---|---|
| 1 Ağustos 2024 | Tüzük yürürlüğe girdi | Tamamlandı |
| 2 Şubat 2025 | Yasak uygulamalar (m.5) ve yapay zeka okuryazarlığı yükümlülüğü (m.4) | Yürürlükte |
| 2 Mayıs 2025 | Genel amaçlı yapay zeka uygulama kuralları için son tarih | Tamamlandı |
| 2 Ağustos 2025 | Genel amaçlı model yükümlülükleri, yönetişim yapısı, onaylanmış kuruluşlar, yaptırımlar | Yürürlükte |
| 2 Şubat 2026 | Komisyon’un 6. madde sınıflandırma kılavuzu | Tamamlandı |
| 2 Ağustos 2026 | Genel uygulama tarihi, m.50 şeffaflık yükümlülükleri, düzenleyici kum havuzları | Yürürlükte |
| 2 Aralık 2026 | m.50(2) makine okunabilir işaretleme; mevcut sistemler için dört aylık geçiş | Yaklaşıyor |
| 2 Aralık 2027 | Yüksek riskli sistemler (Ek III, bağımsız) – 2 Ağustos 2026’dan ertelendi | On altı ay erteleme |
| 2 Ağustos 2028 | Yüksek riskli sistemler (Ek I, ürüne gömülü) – 2 Ağustos 2027’den ertelendi | On iki ay erteleme |
| 2 Ağustos 2030 | Kamu otoritesi tarafından kullanılan yüksek riskli sistemler | Gelecek |
Tablonun okunuşunda iki nokta önemlidir. Birincisi, ertelenen şey yasağın kendisi değil, yüksek riskli sistemler için öngörülen uyum yükümlülüklerinin uygulanma tarihidir. Yasak uygulamalar 2 Şubat 2025’ten beri yürürlüktedir ve ertelenmemiştir. İkincisi, 2 Ağustos 2026 tarihi geçmiştir; genel uygulama ve şeffaflık yükümlülükleri bu yazının yayımlandığı tarihte on bir günlüktür.
Ertelemenin pratik anlamı ne?
Erteleme, yükümlülüğün kalkması değil, uyum için tanınan sürenin uzamasıdır ve kapsamı dardır. Kaydırılan iki satır yalnızca yüksek riskli sistemlere ilişkin uyum yükümlülüklerinin uygulanma tarihini ilgilendirir. Üç şey ertelenmemiştir: yasak uygulamalar, yapay zeka okuryazarlığı yükümlülüğü ve genel amaçlı model yükümlülükleri. Şeffaflık yükümlülükleri de ertelenmemiş, 2 Ağustos 2026’da uygulanmaya başlamıştır.
Bunun bir ürünü değerlendiren avukat için karşılığı şudur. Bir tedarikçi, ürününün yüksek riskli kategoride olmadığını söylüyorsa bu ifade doğru olabilir; ancak ertelemeye dayanan bir savunma ile kapsam dışı olmaya dayanan bir savunma aynı şey değildir. Birincisi geçicidir, ikincisi kalıcıdır. Fark, sözleşme görüşmesinde sorulacak tek bir soruyla ortaya çıkar: ürün hangi gerekçeyle yüksek riskli sayılmıyor, kapsam dışı olduğu için mi yoksa tarih henüz gelmediği için mi.
İkinci pratik sonuç, kılavuzların olgunlaşmamış olmasıdır. Değiştiren tüzük on yedi günlüktür ve Komisyon’un ikincil kılavuzları oluşmaya devam etmektedir. Bu dönemde en sağlam yaklaşım, kesin yorumlar üretmek yerine metnin lafzına bağlı kalmak ve kılavuz çıktıkça yeniden değerlendirmektir.
Üçüncüsü, ölçek kategorisidir. Değiştiren tüzükle tanımlanan küçük orta ölçekli kategorisi, basitleştirilmiş dokümantasyon ve kum havuzlarında öncelik sağlar. Türkiye’deki hukuk teknolojisi şirketlerinin büyük bölümü, Birlik kapsamına girdikleri ölçüde bu eşiklerin altında kalır. Bu bir muafiyet değildir; dokümantasyon yükünün nasıl karşılanacağını belirleyen bir kolaylıktır.
Hukuk yapay zekası yüksek riskli mi?
Kendiliğinden değildir. Yüksek riskli olan, yargısal karar desteğidir. Bu ayrım Ek III’ün 8. noktasının lafzından çıkar ve Türkçe kaynakların çoğunluğu tam da bu noktada hata yapmaktadır.
Ek III’ün 8(a) noktası, yargı otoritesi tarafından veya onun adına, olguları ve hukuku araştırıp yorumlamada ve hukuku somut bir olaya uygulamada yargı otoritesine yardımcı olmak üzere kullanılması amaçlanan yapay zeka sistemlerini kapsar; alternatif uyuşmazlık çözümünde benzer biçimde kullanılan sistemler de aynı kapsamdadır. 8(b) noktası ise seçim veya referandum sonucunu etkilemeye yönelik sistemlerle ilgilidir.
Tetikleyici unsur, kullanıcının kim olduğudur. Metin “hukuk sektöründe kullanılan” demez; “yargı otoritesi tarafından veya onun adına” der.
| Kullanım | Ek III 8(a) kapsamında mı |
|---|---|
| Yapay zekanın mahkeme, hâkim veya kalem tarafından ya da mahkeme adına bir sağlayıcı eliyle, olguları ve hukuku araştırıp somut olaya uygulamak için kullanılması | Evet, yüksek riskli |
| Alternatif uyuşmazlık çözümünde benzer biçimde yargısal kullanım | Evet, yüksek riskli |
| Yapay zekanın özel bir hukuk bürosu tarafından kendi araştırması, taslak üretimi veya müvekkil danışmanlığı için kullanılması | Hayır, 8(a) kapsamında değil |
Bunun pratik sonucu şudur: hukuk bürolarına satılan bir hukuk teknolojisi ürünü, Ek III’ün 8(a) noktası dışındadır. İstisnaları vardır. Ürün mahkemeler veya alternatif uyuşmazlık çözümü kurumları tarafından ya da onlar adına kullanılıyorsa kapsama girer. Ek III’ün başka bir kategorisini tetikliyorsa yine kapsama girer.
Bu ayrımın Türkiye açısından güncel bir karşılığı da vardır. Adalet Bakanı Akın Gürlek, 12 Mayıs 2026’da yargı için yapay zeka destekli bir karar destek sistemini duyurmuştur. Bakanlığın resmî sayfasında yalnızca başlık ve fotoğraf yer almakta, metin bulunmamaktadır; basında bildirilen kapasite yaklaşık otuz milyon yargı kararının analizidir. Sistemin devreye alma tarihi, üretken bir sistem mi yoksa yalnızca erişim ve arama katmanı mı olduğu, hukuki dayanağı ve halüsinasyona karşı güvenceleri kamuya açık kaynaklarda doğrulanamamıştır. Avrupa Birliği ölçütleriyle bakıldığında bu tür bir sistem, bir hukuk bürosu ürününden farklı bir kategoridedir. Türkiye tüzüğe taraf olmadığı için bu nitelendirme Türkiye’de bir yükümlülük doğurmaz; yalnızca kavramsal ayrımın nereye düştüğünü gösterir.
Risk kademesinden bağımsız hangi iki yükümlülük var?
İki yükümlülük, sistemin yüksek riskli olup olmadığına bakılmaksızın uygulanır ve ikisi de bugün yürürlüktedir.
Madde 4 – yapay zeka okuryazarlığı. 2 Şubat 2025’ten beri yürürlüktedir. Sağlayıcılar ve kullanıcı konumundaki kuruluşlar, yapay zeka sistemlerini işleten personelinin yeterli düzeyde yapay zeka okuryazarlığına sahip olmasını sağlamakla yükümlüdür. Kapsamına yapay zeka kullanan bir hukuk bürosu da girer. Bu, tüzüğün en az tartışılan yükümlülüğüdür ve Türkçe kaynaklarda neredeyse hiç ele alınmamaktadır. Yükümlülük bir sertifika şartı getirmez; personelin sistemin kabiliyetlerini ve sınırlarını anlaması beklenir.
Madde 50 – şeffaflık. 2 Ağustos 2026’dan beri yürürlüktedir. Kullanıcıların bir yapay zeka sistemiyle etkileşimde olduklarının bildirilmesini, yapay zeka tarafından üretilen veya değiştirilen içeriğin etiketlenmesini ve sentetik çıktının makine okunabilir biçimde işaretlenmesini içerir. İşaretlemeye ilişkin geçiş 2 Aralık 2026’ya kadar sürmektedir.
Bu iki maddenin birlikte anlamı şudur: yüksek risk sınıflandırmasının dışında kalmak, tüzüğün tamamen dışında kalmak demek değildir.
Tüzük Türk şirketine veya Türk bürosuna uygulanır mı?
Uygulanabilir, çünkü tüzüğün ülke dışı bağlaçları yerleşim yerine değil, ürünün ve çıktının nerede kullanıldığına bakar.
Madde 2(1)(a), yapay zeka sistemlerini Birlik’te piyasaya süren veya hizmete sunan sağlayıcıları, bu sağlayıcıların Birlik’te mi yoksa üçüncü bir ülkede mi yerleşik olduğuna bakılmaksızın kapsar. Madde 2(1)(c) ise üçüncü ülkede yerleşik sağlayıcı ve kullanıcıları, yapay zeka sisteminin ürettiği çıktının Birlik’te kullanılması hâlinde kapsar.
Türkiye merkezli bir hukuk teknolojisi şirketi için pratik tetikleyiciler şunlardır. Ürününü Birlik’teki kullanıcılara sunuyorsa sağlayıcı olarak 2(1)(a) kapsamındadır. Yalnızca Türkiye’de satıyor ancak çıktısı Birlik’te kullanılıyorsa 2(1)(c) devreye girebilir; örneğin Türk bir büronun yapay zeka desteğiyle ürettiği bir mütalaanın bir Birlik yargılamasında kullanılması veya Birlik’te yerleşik bir müvekkilin çıktıyı kullanması. Genel amaçlı bir model üzerine inşa edilmişse, yukarı akıştaki model yükümlülükleri sözleşme ve dokümantasyon gereklilikleri olarak aşağı akar.
Dürüst çerçeve şudur: Birlik’te müşterisi olmayan ve çıktısı Birlik’te kullanılmayan, tamamen yerel bir Türk bürosu veya şirketi için tüzük doğrudan uygulanmaz. Buna karşılık 2(1)(c)’deki çıktının Birlik’te kullanılması bağlacı geniştir ve henüz test edilmemiştir. Değiştiren tüzük on yedi günlüktür ve Komisyon kılavuzları hâlâ oluşmaktadır; bu alanda kesin konuşan her kaynağa temkinli yaklaşmak gerekir.
Türkiye’de yapay zeka kanunu var mı?
Hayır. 13 Ağustos 2026 itibarıyla Türkiye’de yürürlükte özel bir yapay zeka kanunu bulunmamaktadır. Anadolu Ajansı Teyit Hattı’nın 22 Haziran 2026 tarihli değerlendirmesi de aynı tespiti yapmaktadır.
Bu, hukuki bir boşluk anlamına gelmez. Yapay zekaya özel bir kanun olmaması, yapay zeka kullanımının kuralsız olduğu sonucunu doğurmaz; mevcut kanunlar uygulanmaya devam eder. Ayrımı kurmayan yazılar, hem ihtiyatsız bir serbestlik hem de gereksiz bir panik üretmektedir.
Meclis’e sunulan teklifler hangileri ve akıbetleri ne?
En az üç teklif sunulmuştur ve hiçbiri kanunlaşmamıştır.
| Sunum tarihi | Sunan | İçerik |
|---|---|---|
| 25 Haziran 2024 | Ömer Faruk Gergerlioğlu (Kocaeli) | Bağımsız bir yapay zeka kanunu; risk temelli yaklaşım; operatör tanımları |
| 10 Kasım 2025 | Halil Öztürk (Kırıkkale) | Mevcut kanunlarda değişiklik: 5651, TCK, 7545, 6698, 5809 |
| 3 Aralık 2025 | İsmail Özdemir (MHP, Kayseri) | 5651 sayılı Kanun üzerinden sektörel müdahale; yapay zeka üretimi içeriğin etiketlenmesi |
Üç teklifin de komisyon aşamasındaki akıbeti kamuya açık kaynaklarda teyit edilememiştir. Doğru ifade şudur: teklifler sunulmuş, kanunlaşmamıştır; komisyon aşamasındaki durumları hakkında doğrulanabilir bilgi bulunmamaktadır. Tekliflerden birinin reddedildiğini ya da beklemede olduğunu söyleyen bir kaynak, bu bilgiyi doğrulanabilir biçimde sunmuyorsa esas alınmamalıdır.
Meclis araştırma komisyonu ne önerdi?
Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin 28. Dönem Yapay Zeka Araştırma Komisyonu, Mart 2026’da 260 numaralı nihai raporunu yayımlamıştır. Rapor, Türkiye’nin yapay zeka hukuki altyapısını kapsamlı biçimde ele alan ilk parlamento belgesi olarak nitelendirilmektedir.
İki başlıktaki önerisi öne çıkmaktadır. Birincisi, Avrupa Konseyi Yapay Zeka Çerçeve Sözleşmesi’nin onaylanmasıdır. İkincisi, kurumsal kapasiteye ilişkindir: yeni bir kurum kurmak yerine mevcut Siber Güvenlik Başkanlığı’nın dönüştürülmesi önerilmektedir.
İkinci öneri, düzenleyici mimari tartışması bakımından belirleyicidir. Türkiye’de yapay zeka bakanlığı veya yapay zekaya özgü bir düzenleyici kurum bulunmamaktadır ve komisyonun önerisi de yeni bir kurum yönünde değildir. Bir raporun önerisi ile yürürlükteki hukuk aynı şey değildir; rapor bir yön gösterir, bir yükümlülük doğurmaz.
Ulusal strateji ve düzenleyici rehberlik ne durumda?
Ulusal Yapay Zeka Stratejisi 2021-2025, Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından hazırlanmıştır. Stratejinin dönemi 2025 sonunda sona ermiştir. Halef veya güncellenmiş bir ulusal strateji kamuya açık kaynaklarda doğrulanamamıştır. Dolayısıyla 2026 için yürürlükte bir ulusal strateji bulunduğu iddiası doğrulanabilir değildir.
Buna karşılık düzenleyici rehberlik tarafında somut ve tarihli belgeler mevcuttur. Bunlar Kişisel Verileri Koruma Kurumu’ndan gelmektedir ve yapay zekaya özel bir kanun olmadığı bir ortamda bugün elde bulunan en işlevsel metinlerdir.
| Belge | Kurum | Tarih | Kapsam |
|---|---|---|---|
| Yapay Zekâ Alanında Kişisel Verilerin Korunmasına Dair Tavsiyeler | KVKK | 15 Eylül 2021 | Geliştiricilere ve veri sorumlularına genel tavsiyeler; avukatlara özgü hüküm içermez |
| Üretken Yapay Zekâ ve Kişisel Verilerin Korunması Rehberi (15 Soruda) | KVKK | 24 Kasım 2025 | Üretken yapay zeka yaşam döngüsü, kullanım senaryoları, riskler, işlemenin hukuki sebepleri |
| İş Yerlerinde Üretken Yapay Zekâ Araçlarının Kullanımı duyurusu | KVKK | 5 Mart 2026 | Çalışanların üretken yapay zeka kullanımı |
| Etken Yapay Zekâ Rehberi | KVKK | Yayım tarihi doğrulanamadı | Etken yapay zeka sistemleri |
Son satır özellikle dikkatle kullanılmalıdır: belgenin kesin yayım tarihi kamuya açık kaynaklarda doğrulanamamıştır ve tarih verilerek atıf yapılması yanlış olur.
Türk avukatını bugün fiilen ne sınırlıyor?
Yapay zekaya özel bir kanun değil, hâlihazırda yürürlükte olan dört kaynak.
Kişisel verilerin korunması mevzuatı. 6698 sayılı Kanun, bir müvekkil dosyasının neredeyse her zaman kişisel veri içermesi nedeniyle doğrudan uygulanır. İşleme yurt dışında gerçekleşiyorsa yurt dışına aktarım rejimi devreye girer ve bu, sözleşme düzeyinde karşılanması gereken bir başlıktır.
Avukatlık Kanunu’nun meslek ödevleri. m.34, özen, doğruluk ve onur içinde hareket etme ile Türkiye Barolar Birliği meslek kurallarına uyma yükümlülüğünü kanun düzeyine taşır. m.36 sır saklama yükümlülüğünü düzenler; yasakladığı fiil açığa vurmadır ve metinde işleme, aktarma veya bulut geçmez. m.171/1, avukatın üzerine aldığı işi sonuna kadar takip etmesini emreder ve tevkil hâlinde dahi sorumluluğun sürdüğünü gösterir. 7571 sayılı Kanun’la değişik m.134 ise özen ve doğruluk yükümlülüklerine uymayan hâl ve hareketleri, disiplin cezasının uygulanacağı hâller arasında açıkça sayar. Bu son değişiklik, doğrulanmamış yapay zeka çıktısının dosyaya sunulması bakımından eski metne kıyasla daha net bir dayanak sunar.
Ceza hukuku. Mahkemeyi yanıltmaya yönelik fiiller bakımından Türk Ceza Kanunu hükümleri uygulanır. Türkiye’de yapay zeka üretimi içerikle ilgili yayımlanmış ve doğrulanabilir bir mahkeme kararı tespit edilememiştir; ancak Haziran 2026’da Kızılcahamam’da basına yansıyan olayda hem baro disiplin soruşturması hem de Cumhuriyet Başsavcılığı soruşturması açıldığı bildirilmiştir. Her iki soruşturmanın sonucu 13 Ağustos 2026 itibarıyla bilinmemektedir ve tüm bilgi basına dayanmaktadır.
Baro rehberliği. Türkiye Barolar Birliği düzeyinde bağlayıcı bir yapay zeka düzenlemesi veya yayımlanmış bir rehber 13 Ağustos 2026 itibarıyla tespit edilememiştir. Ankara Barosu HUBİTEM’in yayımladığı rehber ise mevcuttur; bağlayıcı mevzuat değildir ve Türkiye’deki en somut baro rehberliği niteliğindedir. Baroların yapay zeka konusundaki tutumu TBB ve barolar yazısında ayrıntılı olarak ele alınmaktadır.
Sonucun pratik hâli şudur: bir Türk avukatı için bugün belirleyici olan soru, yapay zeka kanununun ne zaman çıkacağı değil, mevcut özen ve sır saklama ödevlerinin yapay zeka kullanımına nasıl uygulandığıdır. Avukatın çıktı üzerindeki sorumluluğu ise yapay zeka çıktısından sorumluluk yazısında incelenmektedir.
Sık Sorulan Sorular
AB yapay zeka tüzüğünün yüksek riskli sistemler için son tarihi nedir?
Ek III kapsamındaki bağımsız yüksek riskli sistemler için 2 Aralık 2027, Ek I kapsamındaki ürüne gömülü sistemler için 2 Ağustos 2028’dir. Bu tarihler, (AB) 2026/1744 sayılı değiştiren tüzükle sırasıyla 2 Ağustos 2026 ve 2 Ağustos 2027 tarihlerinden ertelenmiştir. Eski takvimi veren kaynaklar 24 Temmuz 2026 öncesine aittir.
Hukuk bürosunun kullandığı yapay zeka yüksek riskli sayılır mı?
Kural olarak hayır. Ek III’ün 8(a) noktasındaki tetikleyici, sistemin yargı otoritesi tarafından veya onun adına, olguları ve hukuku araştırıp somut olaya uygulamak üzere kullanılmasıdır. Özel bir hukuk bürosunun kendi araştırması, taslak üretimi veya müvekkil danışmanlığı için kullanımı bu tanıma girmez. Mahkemeler veya alternatif uyuşmazlık çözümü kurumları adına kullanım hâlinde sonuç değişir.
Türkiye’de yapay zeka kanunu ne zaman çıkacak?
Doğrulanabilir bir takvim bulunmamaktadır. Meclis’e en az üç kanun teklifi sunulmuş, hiçbiri kanunlaşmamıştır ve üçünün de komisyon aşamasındaki akıbeti kamuya açık kaynaklarda teyit edilememiştir. Meclis araştırma komisyonunun Mart 2026 tarihli raporu bir yön göstermektedir, ancak bir rapor önerisi ile yürürlükteki hukuk aynı şey değildir.
Türkiye’de bir yapay zeka düzenleyicisi var mı?
Hayır. Yapay zeka bakanlığı veya yapay zekaya özgü bir düzenleyici kurum bulunmamaktadır. Meclis araştırma komisyonunun önerisi de yeni bir kurum kurmak yerine mevcut Siber Güvenlik Başkanlığı’nın dönüştürülmesi yönündedir. Bugün en yakın işlevi Kişisel Verileri Koruma Kurumu, kişisel veri boyutuyla sınırlı olarak yerine getirmektedir.
AB tüzüğü Türkiye’deki bir hukuk bürosunu bağlar mı?
Birlik’te müşterisi olmayan ve çıktısı Birlik’te kullanılmayan bir büro için doğrudan uygulanmaz. Ancak madde 2(1)(c), üçüncü ülkede yerleşik kullanıcıları, sistemin ürettiği çıktının Birlik’te kullanılması hâlinde kapsar. Bu bağlaç geniştir ve henüz test edilmemiştir; Birlik’te yerleşik müvekkili veya Birlik yargılamalarına giren dosyası olan bürolar bunu değerlendirmelidir.
Ulusal Yapay Zeka Stratejisi hâlâ yürürlükte mi?
Strateji 2021-2025 dönemi için hazırlanmıştır ve dönemi 2025 sonunda sona ermiştir. Halef veya güncellenmiş bir ulusal strateji kamuya açık kaynaklarda doğrulanamamıştır. 2026 için yürürlükte bir ulusal strateji bulunduğunu belirten kaynaklar, dayanaklarını göstermedikçe esas alınmamalıdır.
Yapay zeka okuryazarlığı yükümlülüğü tam olarak ne istiyor?
Tüzüğün 4. maddesi, sağlayıcıların ve kullanıcı konumundaki kuruluşların, yapay zeka sistemlerini işleten personelinin yeterli düzeyde yapay zeka okuryazarlığına sahip olmasını sağlamasını ister. 2 Şubat 2025’ten beri yürürlüktedir ve risk kademesinden bağımsızdır. Bir sertifika şartı getirmez; personelin sistemin kabiliyetlerini ve sınırlarını anlaması beklenir.
Türkiye’de yapay zeka üretimi içerikle ilgili bir mahkeme kararı var mı?
Yayımlanmış ve doğrulanabilir bir mahkeme kararı veya baro disiplin kararı tespit edilememiştir. Haziran 2026’da Kızılcahamam’da basına yansıyan olayda hem disiplin hem ceza soruşturması açıldığı bildirilmiştir; her iki soruşturmanın sonucu 13 Ağustos 2026 itibarıyla bilinmemektedir ve mevcut bilgi tümüyle basın kaynaklıdır.
Kaynakça
- (AB) 2024/1689 sayılı Yapay Zeka Tüzüğü (13 Haziran 2024 tarihli Avrupa Parlamentosu ve Konsey Tüzüğü). AB Resmî Gazetesi yayımı 12 Temmuz 2024; yürürlük 1 Ağustos 2024. Resmî metin: eur-lex.europa.eu (Erişim: 20 Ağustos 2026)
- (AB) 2026/1744 sayılı Tüzük (yapay zekâ dijital omnibus). AB Resmî Gazetesi yayımı 24 Temmuz 2026; yürürlük 27 Temmuz 2026.
- (AB) 2024/1689 sayılı Tüzük, Ek III, 8. nokta; m.2(1)(a) ve (c); m.4; m.5; m.50. Resmî metin: eur-lex.europa.eu (Erişim: 20 Ağustos 2026)
- Ergin Ergül, “Türk Yapay Zeka Kanununa Doğru: TBMM Raporunun Hukuki Değerlendirmesi”, SETA, 14.06.2026. setav.org (Erişim: 20 Ağustos 2026)
- TBMM 28. Dönem Yapay Zeka Araştırma Komisyonu, nihai rapor Sıra No. 260, Mart 2026.
- Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, “Ulusal Yapay Zeka Stratejisi 2021-2025” (Erişim: 20 Ağustos 2026).
- Kişisel Verileri Koruma Kurumu, “Yapay Zekâ Alanında Kişisel Verilerin Korunmasına Dair Tavsiyeler”, 15 Eylül 2021.
- Kişisel Verileri Koruma Kurumu, “Üretken Yapay Zekâ ve Kişisel Verilerin Korunması Rehberi (15 Soruda)”, 24 Kasım 2025. Kurum’un resmî sitesinde yayımlanmıştır (Erişim: 20 Ağustos 2026).
- Kişisel Verileri Koruma Kurumu, “İş Yerlerinde Üretken Yapay Zekâ Araçlarının Kullanımı” duyurusu, 05 Mart 2026. Duyurunun içeriği ve değerlendirmesi: Erdem & Erdem, erdem-erdem.av.tr (Erişim: 20 Ağustos 2026)
- 1136 sayılı Avukatlık Kanunu (Kabul 19/3/1969; RG 7/4/1969, S.13168), m.34, m.36, m.171 ve 7571 sayılı Kanun ile değişik m.134 (RG 25/12/2025, S.33118). app.e-uyar.com (Erişim: 20 Ağustos 2026)
- 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (Kabul 24/3/2016; RG 7 Nisan 2016, S.29677). Konsolide metin: kisiselverilerinkorunmasi.org (Erişim: 20 Ağustos 2026)
- T.C. Adalet Bakanlığı Basın Müşavirliği, “Yargıda Yapay Zekâ Destekli Yeni Dönem” duyurusu, 12 Mayıs 2026; Adalet Bakanı Akın Gürlek’in UYAP AI Karar Destek Sistemi açıklaması. Haber aktarımı: sondakika.com (Erişim: 20 Ağustos 2026)
- Ankara Barosu HUBİTEM, “Avukatlıkta Yapay Zeka Araçlarının Kullanımı Rehberi v.1.0” (belgede tarih belirtilmemiştir). Hazırlayanlar: Av. Canset Yıldız, Av. Göksu Çelebi, Av. Maralgül Erol, Av. Aybüke Yılmaz, Av. Meltem Vural Yıldırım, Av. Naz Nebile Karataş. PDF belgesi Ankara Barosu resmî sitesinde yayımlanmıştır (Erişim: 20 Ağustos 2026).
Son güncelleme: 20 Ağustos 2026
Bu yazı, Türk hukukuna özel yapay zekâ altyapısı geliştiren Hammurabi ekibi tarafından hazırlanmıştır. hammurabi.tr