UYAP’ta sorun yapay zekâ değil, bindirilen yük
Adalet Bakanlığı, Avukat Portal’da olağan dışı yük üreten işlemler için erişim engeli uygulamaya başladı. Hammurabi dosyadaki her evrakı indirmez. Davanın esasına etki eden belgeleri seçer, sınırlı sayıda ve sırayla çeker. Yapılan iş azalır, sadece zamana yayılmaz.
Yaptırımı tetikleyen cümle, araç adı değil işlem niteliği
Duyuruda yapay zekâ araçları, robot yazılımlar ve otomatik sorgulama araçları örnek olarak sayılıyor. Ancak yaptırımı kuran cümle farklı bir şey söylüyor: sistemin işleyişini, performansını veya diğer kullanıcıların erişimini olumsuz etkileyebilecek nitelikte otomatik, yoğun veya olağan kullanım dışı işlemlerin tespit edilmesi hâlinde erişim engellenecek. Tanımda hiçbir ürün adı geçmiyor.
Burada ayrımı net koymak gerekiyor. Bir metni yapay zekâ ile özetlemek ya da taslak hazırlamak başka şeydir, bir yazılımın UYAP’a giriş yapıp sorgu çalıştırması başka şeydir. Avukat Portal Kullanım Sözleşmesi’nin 4. maddesi robot yazılımla giriş ve sorgu yapılmamasını öngörüyor. Yani belirleyici olan aracın ne yaptığı değil, UYAP’a nasıl dokunduğu.
Mesleki düzlemde ise yapay zekâ serbest. Türkiye Barolar Birliği Eylül 2026 rehberinde yapay zekâyı hukuki araştırma, içtihat taraması, belge özetleme ve taslak hazırlamada destekliyor. Avukatın karşısında iki ayrı kural var: biri mesleki, diğeri teknik. Kullandığınız aracın ikisini birden karşılaması gerekiyor.
Yavaşlatmak ile az çekmek aynı şey değil
Toplu indirme araçlarının çoğu riski biliyor ve indirmeler arasına bekleme koyuyor. Ama yüz yirmi evrakı yavaş indirmek de yüz yirmi evrak transferidir. Sunucunun yaptığı iş aynıdır, yalnızca zamana yayılmıştır. Duyurunun dili de hız üzerine değil, sayı ve tekrar üzerine kurulu.
Önce hepsini indir, sonra bak
- ○Dosyadaki tüm evrak indirilir. Tebligat mazbatası, harç makbuzu, gider avansı belgesi dahil.
- ○Toplam veri hacmi dosya büyüklüğüyle doğru orantılı artar.
- ○Yavaşlatma uygulansa bile yapılan iş azalmaz, sadece zamana yayılır.
- ○Aynı dosya tekrar açıldığında çoğu zaman baştan indirilir.
- ○Analiz aşamasında önemli belge, yüzlerce rutin belgenin arasında kaybolur.
Önce karar ver, sonra indir
- ◆Evrak listesi okunur, esasa etki eden belgeler seçilir, yalnızca onlar çekilir.
- ◆Toplam veri hacmi dosya büyüdükçe aynı oranda artmaz.
- ◆Eşzamanlı istek gönderilmez, işlemler arasında bekleme uygulanır.
- ◆Bir kez çekilen belge Kütüphane’de kalır, tekrar çekilmez.
- ◆Analiz dar ve doğru bir belge kümesi üzerinde çalışır, daha hızlı sonuç verir.
Toplu aktaran bir yaklaşım bu belgelerin tamamını indirmeyi gerektirebilir.
Makbuz, fiş, tebligat mazbatası ve çalışma bakımından gerekli görülmeyen diğer evrak.
Hammurabi’nin çalışma açısından ilgili bulduğu belgeler. UYAP’tan yalnızca bunlar istenir.
Bu örnekte 80 gereksiz evrakın hiç aktarılmaması, UYAP üzerindeki işlem ve veri aktarımı yükünü doğrudan azaltır. Oran dosya türüne, taraf sayısına ve yargılamanın aşamasına göre değişir.
Köprü dört ilkeyle çalışır
UYAP ile çalışma alanınız arasındaki bağlantı, veriyi varsayılan olarak kalıcı hale getirmeyen bir yapı üzerine kurulu. Neyin geçici kalacağına, neyin kaydedileceğine siz karar verirsiniz.
Oturum köprüsü
UYAP’ı çalışma alanınıza bağladığınızda, izin verdiğiniz dosyaları ekip arkadaşlarınız kendi arayüzlerinden görüntüleyebilir. Oturum bilgileri arka planda taşınır; herkes yalnızca kendi yetki seviyesindeki içeriği görür. Rol bazlı erişim kontrolü her zaman açıktır.
İz bırakmayan görüntüleme
UYAP’tan yansıyan dosyalar Hammurabi’nin veritabanına kaydedilmez. Oturumunuz kapandığında ekrandaki içerik kalmaz, geride kopya tutulmaz. Bu bir arşivleme değil, anlık bir penceredir.
Seçici kayıt
Üzerinde derinlemesine çalışmak istediğiniz dosyayı tek adımda çalışma alanınıza aktarırsınız. Veri yalnızca bu durumda Hammurabi’de kalıcı olur; özet çıkarma, dilekçe analizi ve emsal araştırması bu aşamada devreye girer. Karar sizindir: geçici bakın ya da kalıcı çalışın.
Seç ve çalış
Dosyayı çalışma alanınıza eklediğinizde müvekkil, dava ve evrak yapısı otomatik olarak yansır. Hangi davanın hangi evrakını tutacağınıza siz karar verirsiniz. Sonradan eklenen bir evrakı tek adımda eşitlersiniz.
E-imzanızla erişebildiğiniz her dosya, tek arayüzde
- Yargıtay ve Danıştay
- Bölge Adliye Mahkemeleri
- İlk Derece Mahkemeleri
- İcra Daireleri
- Vergi Mahkemeleri
Entegrasyon yalnızca görüntüleme yetkisiyle çalışır. UYAP’a giden imza her zaman avukatın kendi e-imzasıdır. Erişim kapsamı avukatın portaldaki kendi yetkisiyle sınırlıdır, Hammurabi bu kapsamı genişletmez.
Üç tasarım kararı
Üçü de aynı amaca hizmet ediyor: UYAP’tan istenen işlem sayısını azaltmak. Hız sınırlaması tek başına bunu yapmaz.
Tek dosya, seçilmiş evrak
Hammurabi tek seferde tek dosyayla çalışır. İlgili belgeler, tam içerik indirilmeden görülebilen evrak adı, türü, tarihi ve dosya bağlamından yararlanılarak önceden belirlenir. Aktarım ekranında “Tümünü Seç” yoktur; onun yerine “Seçimi Kaldır” vardır. Seçilmeyen belge sunucudan hiç istenmez.
Ölçülü işlem akışı
İşlemler arasında bilinçli bekleme süreleri uygulanır ve sistemden yoğunluk uyarısı geldiğinde geri çekilinir. Aktarım bu yüzden bazen yavaş ilerler; sistem daha hızlı çalıştırılamadığı için değil, ortak altyapıya saygı tercihimiz olduğu için.
Bir kez aktar, ekiple paylaş
Aktarılan dosya çalışma alanındaki yetkili meslektaşlarla kullanılabilir. Beş avukatın aynı dosyada çalıştığı bir büroda dosya beş kez değil bir kez aktarılır. Kaynağa saygı, işlemi yavaşlatmak değil gereksiz işlemi baştan ortadan kaldırmaktır.
Neden Hammurabi UYAP?
Çünkü Hammurabi, dava dosyasını sisteme aşırı yük bindirerek toptan indiren yaklaşımlar gibi değil; kamu altyapısına saygılı ve amaca odaklı bir mühendislikle çalışır. Dosyadaki onlarca usulî evrak kalabalığını indirme öncesinde ayıklayarak yalnızca esasa etkili belgeleri işler.
Kontrollü hız sınırlarıyla sunucu dalgalanması yaratmaz ve ekip içi ortak çalışma alanı sayesinde aynı dosyanın UYAP’tan mükerrer kez indirilmesini önler. İşlemler kaynağı belirsiz üçüncü taraf proxy ağları üzerinden değil, kendi kontrolümüzdeki sunucu altyapısı üzerinden yürütülür.
Daha fazla belge vermek yapay zekâdan daha iyi sonuç almak anlamına gelmiyor; gereksiz belge asıl önemli bilginin ayırt edilmesini zorlaştırıyor. Buna bağlam hijyeni diyoruz. Kısacası UYAP’a bindirdiğiniz yük azalır, yapay zekâ da yalnızca davanın özüne odaklanır.
Size taahhüt edemeyeceğimiz şey
Erişim kararı UYAP’a aittir. Portal kullanımını kendi kuralları çerçevesinde değerlendirir ve gerektiğinde erişimi kısıtlayabilir. Hiçbir yazılım sağlayıcısı bir avukatın erişiminin engellenmeyeceğini taahhüt edemez; size bunu söyleyen sağlayıcı, kontrol etmediği bir kararın sorumluluğunu üstleniyor demektir. Aldığımız önlemler de UYAP tarafından verilmiş bir izin ya da erişim garantisi anlamına gelmez.
Bizim taahhüdümüz şu: mimarimizin ne yaptığını yazılı olarak paylaşırız, değiştiğinde güncelleriz ve sorduğunuzda eşzamanlı istek sayımızı, bekleme sürelerimizi ve dosya başına aktardığımız ortalama belge sayısını söyleriz. Bu soruları her sağlayıcıya sormanızı öneririz.
Avukatların en çok sorduğu sorular
UYAP yapay zekâyı mı yasakladı?
UYAP 9. madde erişim kısıtlaması neden uygulanır?
Hammurabi kullanırsam UYAP erişimim kısıtlanır mı?
Aktarım ekranında neden “Tümünü Seç” butonu bulunmuyor?
UYAP aktarımı neden kontrollü bekleme süreleriyle ilerliyor?
9. madde kapsamında erişim uyarısı alırsam ne yapmalıyım?
Dosyayı anlamak için hepsini indirmek gerekmiyor
Hammurabi’nin dosyanızı nasıl okuduğunu, hangi belgeleri seçtiğini ve portala nasıl dokunduğunu canlı olarak gösterelim. Teknik sorularınızı da aynı görüşmede yanıtlarız.