UYAP erişim engeli, Avukat Portal’ı sistemin normal kullanım akışı dışında kullandığı tespit edilen kullanıcıların portala erişiminin kısıtlanmasıdır. Ekim 2026’da portalda yayımlanan “Önemli Duyuru”, bu engelin hangi kullanım biçimlerine uygulanabileceğini ve dayanağını açıkça ortaya koydu. Bu yazı duyurunun ne dediğini, engelin neden geldiğini ve bir avukatın bugün neyi kontrol etmesi gerektiğini anlatıyor.
Duyuru ne diyor?
Duyurunun üç ana noktası var:
- Avukat Portal, sınırlı sunucu kaynağıyla çok sayıda kullanıcıya aynı anda hizmet veriyor.
- Yapay zekâ araçları, robot yazılımlar ve otomatik sorgulama araçlarıyla normal kullanım akışı dışında çok sayıda ve tekrarlayan işlem yapılmasının sunucularda olağan dışı yük oluşturduğu tespit edildi.
- Sistemin işleyişini ya da diğer kullanıcıların erişimini olumsuz etkileyebilecek otomatik, yoğun veya olağan kullanım dışı işlemler tespit edilirse, Avukat Portal Kullanım Sözleşmesi’nin 9. maddesi kapsamında ilgili kullanıcıya erişim engeli uygulanabilecek. Maddenin kapsamı, hangi kullanımın ihlal sayıldığı ve uyarıyı gören avukatın ne yapması gerektiği için madde 9 ihlali yazımıza bakabilirsiniz.
UYAP erişim engeli neden gelir?
Duyurudaki ölçüt, kullanılan aracın türünden çok UYAP’a bindirilen yüktür. Pratikte bu yükü üreten kullanım biçimleri şunlardır:
| Kullanım biçimi | UYAP tarafında görünen |
|---|---|
| Bir dosyadaki bütün evrakın toplu indirilmesi | Kısa sürede evrak sayısı kadar istek |
| Bütün dosyaların belirli aralıklarla otomatik taranması | Tekrarlayan sorgu |
| Aynı dosyanın büroda her avukat tarafından ayrı ayrı çekilmesi | Aynı verinin tekrar tekrar istenmesi |
| İnsan hızının üzerinde art arda işlem | Olağan dışı işlem temposu |
| Aynı e-imza ile farklı konum veya IP adreslerinden eş zamanlı giriş | Olağan dışı oturum |
İlk üç satır, duyurudaki “çok sayıda ve tekrarlayan işlem” tanımının pratikteki karşılığına dair bizim okumamızdır. Son iki satır, Haziran 2026’da basına yansıyan 9. madde uyarısı anlatımına dayanıyor.
Yapay zekâ kullanmak engel sebebi mi?
Duyuru yapay zekâ araçlarını adıyla sayıyor, ancak yaptırımı aracın türüne değil, yarattığı yüke bağlıyor. Yapay zekâ destekli entegrasyonları kategorik olarak yasaklayan bir ifade içermiyor. Aynı işi yapan iki yapay zekâ ürünü, mimarisine göre UYAP’a çok farklı sayıda istek gönderebilir.
120 evraklı bir dava dosyası düşünün. Toplu indirme yapan bir entegrasyon, dosya bağlandığı anda 120 evrakın tamamı için istek gönderir. Seçici çalışan bir entegrasyon ise önce evrak listesini alır, evrakın adına, türüne ve tarihine bakarak yalnızca işin gerektirdiği evrakı çeker. İlki UYAP’ta yoğun ve tekrarlayan bir işlem deseni üretir, ikincisi bir avukatın dosya inceleme akışına yakın kalır.
Aynı fark dosya düzeyinde de geçerli. Kullanıcının UYAP’taki bütün dava ve icra dosyalarını topluca çeken bir araçla, avukatın seçtiği tek dosya üzerinde çalışan bir araç UYAP’a aynı yükü bindirmez. İki mimarinin ayrıntılı karşılaştırması UYAP’ın duyurusu yapay zekâya değil, kötü mimariye karşı yazısında.
Hangi kullanımın olağan dışı sayılacağına dair sayısal bir eşik duyuruda yer almıyor. Engel kararını Bakanlık verir; bu yüzden hiçbir yazılım “engel gelmez” garantisi veremez.
Engelden kaçınmak için kontrol listesi
- UYAP oturumunuzu kullanan bütün programları listeleyin: büro yazılımı, tarayıcı eklentisi, takip aracı.
- Her biri için, bir dosya bağlandığında kaç evrak indirildiğini öğrenin.
- Siz işlem yapmazken çalışan otomatik tarama özelliklerini gözden geçirin.
- Büroda aynı dosyanın birden fazla kişi tarafından ayrı ayrı UYAP’tan çekilip çekilmediğine bakın.
- E-imzanızı paylaşmayın; aynı imza ile farklı yerlerden eş zamanlı oturum açılmasın.
- Satıcıdan yazılı cevap isteyin: İstekler UYAP’a topluca mı gidiyor, aralıklı mı? UYAP yoğunluk veya sınırlama uyarısı verdiğinde yazılım bekliyor mu, yeniden mi deniyor? UYAP’a hangi sunucular üzerinden bağlanılıyor; üçüncü taraf proxy ağı kullanılıyor mu?
- “Engel gelmez” garantisi veren satıcıya temkinli yaklaşın.
Hammurabi UYAP’a nasıl bağlanıyor?
Hammurabi, avukatın kendi e-imzasıyla açtığı oturumu yalnızca görüntüleme yetkisiyle kullanır. Entegrasyon en başından iki ilke üzerine kuruldu: UYAP’ın altyapısına ve diğer kullanıcıların erişim hakkına saygı; gereksiz belge, gereksiz işlem ve tekrarlayan aktarımdan kaçınan hijyen. Bu ilkeler son duyurudan sonra eklenmiş bir uyum tedbiri değil, ürünün ilk tasarım kararlarının parçası. Pratikte:
- Tek seferde tek dosya. Avukat çalışmak istediği dosyayı seçer. Sistem, UYAP’taki bütün dava ve icra dosyalarını toplu indirmek üzere tasarlanmadı.
- Önce seçim, sonra aktarım. Evrakın tam içeriği indirilmeden önce adı, türü, tarihi ve dosyanın bağlamına bakılarak hangi evrakın iş için önemli olduğu belirlenir. Amaç belirli evrak türlerini körü körüne elemek değil, her evrakın dosyadaki muhtemel önemini tartmaktır. 120 evraklı bir dava dosyasında davanın esasına etki etmeyen rutin tebligat mazbataları, tensip zaptı suretleri veya usulî bildirimler ayıklanıp örneğin yalnızca 40 evrak aktarılabilir.
- Kontrol avukatta. Ön seçimi avukat değiştirebilir, gerekli gördüğü evrakı ekleyebilir. Arayüzde “Tümünü Seç” düğmesi yoktur; bunun yerine ön seçimi daraltmaya yarayan “Seçimi Kaldır” düğmesi vardır. Varsayılan yaklaşım her şeyi aktarmak değil, ilgili evrakla başlamaktır.
- Bir kez aktarılan dosya ekipte ortak. Aynı çalışma alanındaki yetkili meslektaşlar, aktarılmış dosya üzerinde birlikte çalışabilir. Büroda aynı dosyanın her avukat tarafından ayrı ayrı UYAP’tan çekilmesine gerek kalmaz.
- Bilinçli yavaşlık. UYAP’a art arda yoğun istek gönderilmez, işlemler arasına bekleme süresi konur ve UYAP’tan yoğunluk veya sınırlama uyarısı gelirse sistem bekler. Bu yavaşlatma bir süredir bilinçli olarak uygulanıyor; sistemin daha hızlı çalışamamasından değil, ortak altyapıya saygı tercihinden kaynaklanıyor.
- Şeffaf altyapı. UYAP’a erişim için kaynağı veya güvenilirliği belirsiz üçüncü taraf proxy ağları kullanılmaz; işlemler Google Cloud sunucu hizmetleri üzerinde yürütülür.
Daha az evrak yalnızca UYAP için değil, yapay zekânın çalışma kalitesi için de önemli. Yapay zekâya daha fazla belge vermek her zaman daha iyi sonuç vermez; gereksiz evrak, analizde asıl önemli bilginin ayırt edilmesini zorlaştırır. Biz buna bağlam hijyeni diyoruz.
Bu tedbirler UYAP tarafından verilmiş bir izin ya da uygunluk güvencesi değildir; engel kararı Bakanlığındır. Bizim taahhüdümüz, entegrasyonun UYAP’a nasıl davrandığını (istek sıklığı, tekrarlanan talepler, uyarı sonrası davranış, evrak seçiminin önlediği aktarım) düzenli olarak ölçmek ve gerektiğinde iyileştirmektir. Ayrıntılar UYAP entegrasyonu sayfasında.
Sık sorulan sorular
UYAP erişim engeli ne kadar sürer?
Ekim 2026 duyurusunda süre belirtilmiyor. Haziran 2026’da basına yansıyan anlatıma göre 9. madde uyarısı alan kullanıcıların erişimi 3 saat süreyle geçici olarak engelleniyor, süre dolunca kendiliğinden açılıyordu. Ekim duyurusundaki engelin aynı sürede uygulanıp uygulanmayacağı belli değil.
Engel geldiğinde ekranda ne görünür?
Kullanıcı paylaşımlarına göre girişte, kullanıcı sözleşmesinin ihlal edildiğinin tespit edildiğini ve portal erişiminin engellendiğini bildiren bir uyarı çıkıyor.
Yapay zekâ kullanmak tek başına engel sebebi mi?
Duyuruya göre ölçüt, sistemin işleyişini ve diğer kullanıcıların erişimini olumsuz etkileyebilecek nitelikte otomatik, yoğun veya olağan kullanım dışı işlemdir. Belirleyici olan, aracın UYAP’a nasıl davrandığıdır.
UYAP erişim engeli nasıl kaldırılır?
Duyuru bir başvuru usulü tarif etmiyor. Engelle karşılaşan avukat için ilk adım, UYAP oturumunu kullanan programları durdurmak, ardından UYAP destek kanallarına ve bağlı olduğu baroya başvurmaktır.
Sonraki adım
Ortak kamu altyapısına saygılı, davanın esasına odaklı ve UYAP sunucularını yormayan bir yapay zekâ mimarisiyle tanışmak için Hammurabi UYAP entegrasyon ilkelerini inceleyebilirsiniz.
İlgili kaynaklar: hukuk AI çalışma alanı · hukuk yapay zeka asistanı · avukatlar için yapay zeka rehberi