Bir avukat nasıl yetişir? Dosya okuyarak, künye tarayarak, taslak yazıp kıdemlisinden düzeltme alarak. Bu işlerin hepsi tekrar eden işlerdir ve tekrar eden işler otomatikleşiyor. Buradan çıkan soru ciddidir: yapay zekâ genç avukatın yetişme yolunu kapatıyor mu?
Hangi aracı seçeceğinize karar verirken en iyi hukuk yapay zekası nasıl seçilir başlıklı yazıdaki ölçüt listesi işinizi kolaylaştırır.
Öğrenme, sıkıcı işin içinde saklıydı
Elli karar taramak sıkıcı bir iştir. Ama o elli kararı tararken bir şey olur: hangi ifadenin hangi sonuca bağlandığını, mahkemelerin hangi gerekçeye ağırlık verdiğini ve hangi iddianın nerede tıkandığını görmeye başlarsınız. Kimse bunu size anlatmaz, tarayarak edinirsiniz.
Aynısı taslak yazmak için de geçerli. İlk dilekçenizi yazıp kıdemlinizden kırmızı kalemle dolu hâlde geri aldığınızda öğrendiğiniz şey, dilekçe formatı değildir. Hangi cümlenin neden gereksiz, hangi iddianın neden zayıf olduğudur.
Bu işler otomatikleşirse ve genç avukat sadece çıktıyı alıp kullanırsa, o öğrenme tamamen ortadan kalkar. Ortaya, hızlı çalışan ama neden öyle çalıştığını bilmeyen bir kuşak çıkar.
Çözüm kaçınmak değil, rolü değiştirmek
Teknolojiden uzak durmak gerçekçi bir çözüm değil, çünkü büro rekabeti buna izin vermez. Gerçekçi çözüm, genç avukatın rolünü üreticiden denetleyiciye taşımaktır.
| Eski öğrenme yolu | Yeni öğrenme yolu | Kazanılan beceri |
|---|---|---|
| Elli karar tara | Makinenin bulduğu elli kararı ele, hangisinin uyduğunu belirle | İçtihat değerlendirme |
| Taslağı sıfırdan yaz | Taslağı eleştir, zayıf iddiayı bul, düzelt | Hukuki muhakeme |
| Dosyayı baştan sona oku | Makinenin çıkardığı kronolojiyi dosyayla karşılaştır | Dosya hakimiyeti |
| Künyeyi elle ara | Her künyeyi doğrula, sahte olanı yakala | Kaynak disiplini |
Sağdaki sütun soldakinden daha az değerli değil. Hatta bazı açılardan daha zor, çünkü eleştirmek üretmekten daha fazla bilgi gerektirir. Bir taslağı sıfırdan yazmak için formatı bilmek yeterlidir, bir taslaktaki zayıf iddiayı görmek için konuyu bilmek gerekir.
Asla devredilmemesi gereken iş
Bir tane var ve önemlidir: kendi görüşünüzü oluşturmak. Bir dosyaya baktığınızda, makineye sormadan önce ne düşündüğünüzü kendinize yazın. Bu bir cümle bile olabilir. “Bence bu dava zamanaşımından düşer” demek yeterli.
Bunu yapmadığınızda iki şey birden kaybedilir. Birincisi, yargı kasınız hiç çalışmaz. İkincisi, makinenin çıktısını değerlendirecek bir referansınız olmaz, dolayısıyla çıktıya katılıp katılmadığınızı da bilemezsiniz. Kendi görüşünü yazan avukat, makineyle aynı fikirde olmadığı yerde durup düşünür. Yazmayan avukat, makine ne derse onu alır.
Büroya düşen
- Genç avukata “şunu yazdır” değil, “şunu doğrula ve eksiğini söyle” görevini verin.
- Doğrulama adımını iş akışının görünür bir parçası yapın, kayıt altına alın.
- Haftada bir, makinenin yanıldığı bir örneği ekiple birlikte inceleyin. En iyi eğitim malzemesi budur.
- Kendi görüşünü önce yazma alışkanlığını kural hâline getirin.
- Hangi işlerde yapay zekâ kullanılabileceğini yazılı olarak tanımlayın, belirsizlik en büyük risktir.
Yapay zekâ genç avukatın düşmanı değil. Düşman olan, denetlenmeyen çıktı ve sorgulanmayan alışkanlık. Doğru kurulduğunda bu araçlar, bir gencin on yılda göreceği kadar dosyayı iki yılda görmesini sağlar. Görmek ile anlamak arasındaki farkı kapatan tek şey ise, hâlâ, düşünmek.
Sık sorulan sorular
Stajyer avukat yapay zekâ kullanmalı mı?
Kullanmalı, ancak üreten değil denetleyen rolde. Çıktıyı doğrulamak, dosya okumayı ve içtihat değerlendirmeyi öğrenmenin bugünkü yoludur.
Yapay zekâ kullanan genç avukat daha mı az öğrenir?
Çıktıyı sorgulamadan kullanıyorsa evet. Doğrulayarak kullanıyorsa daha hızlı öğrenir, çünkü aynı sürede çok daha fazla karar görür.
Hangi işi asla devretmemeli?
Kendi görüşünü oluşturma işini. Bir dosyaya bakıp ne düşündüğünü yazmadan makineye sormak, yargı kasını hiç çalıştırmamak demektir.
Büro bu konuda ne yapmalı?
Genç avukata denetim sorumluluğu vermeli ve doğrulama adımını iş akışının görünür bir parçası hâline getirmeli. Denetlenmeyen çıktı hem dosya hem gelişim riskidir.
Ekibinizin yapay zekâyı denetleyerek öğrendiği bir düzen kurmak isterseniz Hammurabi’yi keşfedin.
Aynı başlık altındaki diğer yazılar: Avukatlar İçin Yapay Zekâ · Yapay Zekâ ve Otomasyon Yanlılığı · Hukuk Bürolarında Yapay Zekâ Benimsemesi.