Karar da Sorumluluk da İnsanda Kalmalı
Türkiye'nin hukuk ve teknoloji ekosisteminin tüm paydaşlarını aynı masada buluşturan DECODE: Legal 2026, Hammurabi AI ve Ardventure iş birliğiyle Ankara'da gerçekleştirildi. Yaklaşık 120 katılımcının yer aldığı etkinlikte katılımcıların %50'sini avukatlar ve hukuk profesyonelleri, %30'unu akademisyenler, %20'sini hukuk teknolojileri ekipleri oluşturdu.
Ana sahne panelinde yapay zekânın hukuk mesleği, eğitimi, regülasyonu ve ekosistemi üzerindeki etkileri iki tur halinde ele alındı. Panelin ulaştığı ortak sonuç sektör için belirleyici bir mesaj niteliği taşımaktadır. Yapay zekâ hukuk alanına halihazırda girmiştir. Mesele yapay zekânın hukuk dünyasına girip girmemesi gerekliliği değil, hangi kurallarla, kimin denetiminde ve kimin yararına kullanılacağı olmalıdır.
Yapay Zekâ Çağında Hukuk: Açılış Mesajı
Program, Ankara Barosu Başkanı Av. Mustafa Köroğlu'nun onursal açılış konuşmasıyla başlarken, Köroğlu, belirsizlik çağında tartışmanın hazır cevaplar değil doğru sorular üzerinden yürütülmesi gerektiğini vurguladı.
Köroğlu'nun "Kod hukuk değildir, veri hakikat değildir, hız tek başına adalet değildir" tespiti ise aslında yapay zekânın hukukçuya stratejik düşünme alanı açabileceğini, ancak karar mekanizmasının ve sorumluluğun insanda kalması gerektiğini gözler önüne serdi.
Ankara Barosu Genel Sekreteri Av. Elçin Özge Şimşek Çağlayan da etkinliğe ilettiği mesajla destek verdi.
Ana sahne paneli, Hammurabi hukuk mühendisi Av. Melis Ekin Baldan moderatörlüğünde yürütüldü. Etkinliğin sunuculuğunu Emrullah Meral üstlendi.
Hukuk Eğitiminin Yapay Zekâ ile Dönüşümü
Prof. Dr. Fulya İlçin Gönenç - Ankara Medipol Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dekanı
Hukuk teknolojilerini yalnızca büro verimliliği çözümleri olarak okumanın eksik bir yaklaşım olduğunu ifade eden Fulya İlçin Gönenç, bu teknolojilerin adalete erişimin yalnızca sunum tarafını değil talep tarafını da köklü biçimde yeniden yapılandıracağını belirtti.
Hedefini "öğrencimi hukuk teknisyeni değil hukukçu olarak yetiştirmek" şeklinde tanımlarken, fakültesinde iki yıldır SWOT analizi ve PUKÖ döngüsüyle yürüttüğü hazırlık sürecini, hukuk teknolojileri laboratuvarını ve mezunlara yönelik geri çağırma eğitimlerini programda bizlerle paylaştı.
Gönenç, altyapı imkânı kısıtlı üniversitelerde hukuk teknolojilerinin mevcut eşitsizliği derinleştirme riski ve "legaltech" kavramının teorik altyapısı kurulmadan pazarlama diline teslim edilmesi tehlikesinin de altını çizdi.
Av. Cenk Levent Eroğlu - Ankara Barosu HUBİTEM Başkanı, Lamark Kurucusu
Panelin devamında Cenk Levent Eroğlu, avukatların teknolojiye direncinin kaynağının muhafazakarlık değil, devredilemez mesleki sorumluluk olduğunu savunurken avukatlık mesleğinin dilekçe satmanın ötesinde avukatın sorumluluğunu gösteren imzası olduğunu belirtti.
Konuşmasının devamında pratikteki beş temel riski sıralayan Eroğlu; KVKK boyutuna ve yurt dışı sunucu sorununa, avukatın sır saklama yükümlülüğüne, halüsinasyondan doğan sahte içtihat riskine, mesleğin değerinin erozyona uğramasına ve 120 saatlik staj eğitiminde bilişim hukukuna tek bir saatin dahi ayrılmamış olmasına parmak bastı.
Dr. Ali İhsan Çetin - Avukatapp Kurucusu
Av. Cenk Levent Eroğlu'nun konuşmasından sonra sözü alan Dr. Ali İhsan Çetin, mesleğin en temel süreçlerinin hala dağınık yapılarla yürütüldüğüne dikkat çekti. Tevkil için hala WhatsApp ve Telegram gruplarının tarandığını belirten Çetin, Türkiye'de yılda 400.000'in üzerinde tevkil işlemi gerçekleştiğini ifade etti.
Av. Dr. Cemal Araalan - Legal AI Network Turkey ve Avukatweb Kurucusu
Av. Dr. Cemal Araalan ise Türkiye'nin en temel açmazı olarak 1969 tarihli Avukatlık Kanunu'nu gösterdi. İngiltere ve Galler modelini örnek göstererek avukatlığa özgü faaliyetlerin net tanımlanması gerektiğini savundu.
Düzenleyici kum havuzu (regulatory sandbox) modelinin Türkiye'de kurulmasını önerirken ABD'nin Utah eyaletindeki uygulamayı referans aldı. Legaltech'in yalnızca avukatların menfaatine değil, vatandaşın adalete erişimi için de çalışması gerektiğinin altını çizdi.
Av. Dr. Serhat Bayraktutan - Tunca Avukatlık Ortaklığı Yönetici Avukatı
Av. Dr. Cemal Araalan'dan sonra sözü alan Av. Dr. Serhat Bayraktutan, yapay zekâ araçlarına yüklenen her belgenin yurt dışı sunuculara gittiğini, bunun GPU altyapısının yüksek maliyetinden kaynaklandığını belirtti. Büronun pratiğinde kritik belgelerin sistemlere yüklenmediğini, müvekkil adı verilmeden soru kurgusu değiştirilerek çalışıldığını aktardı.
6.000'in üzerinde derdest dosya ve 20 ilde haftalık 100-120 duruşma yürüten bürosunun deneyimini paylaşan Bayraktutan, klasik yöntemle 10 hukukçunun yaklaşık iki ayını alan due diligence sürecinin bir güne inebildiğini belirtti.
Av. Tuğçe Zeren - FIBA Sigorta Hukuk ve Uyumluluk Müdürü
Av. Tuğçe Zeren ise yapay zekânın kurum içi hukuk departmanları için bir tercih değil mecburiyet olduğunu vurgularken, GRC araçlarıyla kurulan uyum mimarisinde, iş akışlarına yerleştirilen kontrol noktalarıyla mevzuat uyumunun otomatik izlendiğini aktardı.
Zeren, IT ekiplerinde hukuk mühendislerinin bulunması, iki yönlü dil edinimini destekleyen oryantasyon programları ve yapay zekâ yetkinliğine dayalı istihdam değerlendirmesi olmak üzere üç somut insan kaynağı ihtiyacını sıraladı.
Nöroteknoloji, Denetlenebilirlik ve Fikri Mülkiyet
Panelin ikinci turunda Gönenç, beyin-bilgisayar arayüzlerinin artık herkesin edinebileceği ürünlere dönüştüğünü ve nöral verinin mevcut biyometrik veri kategorisiyle karşılanamayacak kadar özgün olduğunu ve sui generis bir statü tartışmasının zorunlu hale geldiğini ifade etti.
Çetin ise hukukta yapay zekâ sistemlerine duyulan güvenin üç sorunun cevaplanmasına bağlı olduğunu belirtti: "Bu cevabı neden verdin?", "Hangi kaynağa dayanarak verdin?" ve "Aynı soruyu farklı biçimde sorduğumda tutarlı cevap veriyor musun?"
Söz Eroğlu'ya geçtiğinde, marka değerlendirmesinde mevcut araçların çok boyutlu muhakemeyi tek bir benzerlik puanına indirgeme eğiliminin ciddi veri kaybına yol açtığını ifade eden Eroğlu, denetlenebilirliğin dışarıdan eklenen bir katman değil ürün tasarımına içkin bir özellik olması gerektiğini savundu.
Kilit Çıkarımlar
- Yapay zekânın hukuk alanına girişi artık bir tartışma konusu değil, yönetilmesi gereken bir gerçekliktir.
- Kod hukuk değildir, veri hakikat değildir, hız tek başına adalet değildir; karar ve sorumluluk insanda kalmalıdır.
- Hukuk eğitiminin hedefi teknoloji kullanan teknisyenler değil, teknolojiyi anlayan hukukçular yetiştirmektir.
- Mesleki temkinlilik irrasyonel bir direnç değil, devredilemez sorumluluğun rasyonel sonucudur.
- Halüsinasyon bir yazılım hatası değil, büyük dil modellerinin yapısal özelliğidir; hukuki çıktılar mutlaka doğrulanmalıdır.
- Avukatlık Kanunu'nun legaltech ve yapay zekâ ekosistemine uygun biçimde güncellenmesi acil bir ihtiyaçtır.
- Düzenleyici kum havuzu modeli, üniversite-baro-uygulayıcı iş birliğiyle Türkiye'de hayata geçirilmelidir.
- Veri egemenliği için yurt içi GPU altyapısı ve yerli dil modelleri geliştirilmelidir.
- Avukat ayağındaki hızlanma, yargı ayağı entegre edilmeden tam kazanıma dönüşemez.
- Nöral verinin hukuki statüsü sui generis bir düzenleme gerektirir.
- Hiçbir aktör bu dönüşümü tek başına taşıyamaz; ekosistem uyum içinde çalışmalıdır.
Hammurabi AI: Eylülde Ana Sürüm
Hammurabi AI kurucusu Seymen Özçelik'in keynote sunumunda üç önemli duyuru yapıldı:
Ana sürüm eylülde yayında. Martta başlayan kapalı beta sürecinden elde edilen öğrenimlerle şekillenen platform, hukuki metinlerin yapısını anlayan derinlikte arama ve analiz stratejileri sunuyor.
Üç hat: Base (avukat asistanı), Kurumsal (hukuk departmanları) ve Akademi (üniversiteler). Her kullanıcı grubunun iş akışına özel arayüz.
Hedef: Çok ajanlı mimariyle bir avukatın ayda 10-25 saatlik kazanım.
Hammurabi Fellowship: İlk Dönem Mezunları
Etkinliğin kapanışında Hammurabi kurucusu Murat Korkmaz ve Hammurabi hukuk mühendisi Mert Salih Kavun, Fellowship programının ilk dönem mezunlarına belgelerini takdim etti. Program, hukuku bilen ve teknolojiyi anlayan yeni nesil hukuk mühendisleri yetiştirmeyi hedefliyor.
Hukuk Teknolojilerinde Yeni Bir Standart
DECODE: Legal 2026, yapay zekânın hukuk alanındaki dönüşümünü yalnızca bir verimlilik meselesi olarak değil; eğitim, regülasyon, veri egemenliği, meslek etiği ve adalete erişim boyutlarıyla bütünleşik bir ekosistem sorunu olarak ele aldı.
Etkinlikte 10'dan fazla hukuk teknolojileri firmasının bir arada bulunması, sektörün asıl sorununun rekabet değil çözülmesi gereken problemlerin fazlalığı olduğunu somut biçimde ortaya koydu.
DECODE, bir etkinlik markası değil; hukuk, teknoloji ve inovasyon ekosisteminin ortak aklını üreten bir düşünce platformu olarak konumlanıyor. Ankara'da atılan bu ilk adım, adli tatil sonrasında İstanbul'da devam edecek kalıcı bir ulusal etkinlik serisine dönüştürülmeyi hedefliyor.