Duruşma hazırlığı, avukatın en çok zaman harcadığı ve en az görünen işidir. Dosyayı baştan sona okumak, kimin ne zaman ne dediğini çıkarmak, çelişkileri işaretlemek ve soru listesi hazırlamak saatler alır. Yapay zekânın bu işte somut katkısı var, ancak katkının sınırı net.
Duruşma hazırlığının araç tarafını hukuk yapay zeka programlarının işlevleri sayfasında ele aldık.
Üç çıktı, üç farklı iş
Dosya özeti ve kronoloji
Bir dosyanın kronolojisini çıkarmak, aslında tarih ve olay eşleştirme işidir. Dilekçelerde, ekte ve bilirkişi raporunda geçen tarihleri toplayıp sıraya dizmek makine için doğal bir görevdir. Çıktı bir zaman çizelgesidir ve her satırın yanında hangi belgeden geldiği yazmalıdır.
Bu çıktının değeri hız değil, bütünlüktür. Bir insan üç yüz sayfalık dosyada bir tarihi atlayabilir, sistematik tarama atlamaz. Ama sistematik tarama da yanlış okuyabilir, bu yüzden her satırın kaynağı gösterilmelidir.
Çelişki ve risk haritası
En değerli çıktı budur. Karşı tarafın dava dilekçesindeki bir tarih ile cevaba ekli belgedeki tarih tutmuyorsa, bu duruşmada kullanılabilecek bir malzemedir. Aynı şekilde kendi müvekkilinizin beyanları arasındaki bir tutarsızlık da önceden bilinmesi gereken bir risktir.
Makine bu tür uyuşmazlıkları yorulmadan arar. Çıktıyı “çelişki listesi” olarak isteyin, her maddede iki kaynağın da referansı bulunsun. Ardından her maddeyi kendiniz açıp okuyun, çünkü bağlamı olan bazı farklar gerçek çelişki değildir.
Tanık ve bilirkişi soru listesi
Soru listesi üretimi, dosyadaki iddialardan hareketle yapılır. Sistem her iddia için ispat edilmesi gereken unsurları çıkarır ve o unsurlara yönelen sorular önerir. Çıkan liste ham hâlde kullanılmaz, çünkü duruşma taktiği bir strateji işidir ve sıralama sonucu belirler.
Buradaki kazanç, boş sayfa probleminin ortadan kalkmasıdır. Yirmi beş soruluk bir taslaktan yedi tanesini seçip düzeltmek, sıfırdan yedi soru yazmaktan hızlıdır.
Ne beklememeli
| Beklenti | Gerçek |
|---|---|
| Duruşma stratejisini belirlemesi | Belirlemez. Malzeme üretir, seçimi avukat yapar. |
| Hakimin nasıl davranacağını öngörmesi | Öngöremez. Bu bilgi dosyada yoktur. |
| Karşı vekilin taktiğini bilmesi | Bilemez. Ancak dilekçesinden muhtemel savunma hatlarını çıkarabilir. |
| Çıktının olduğu gibi kullanılabilmesi | Kullanılamaz. Her bulgu kaynağından doğrulanmalıdır. |
Pratik akış
- Dosyanın tamamını tek seferde değil, belge gruplarına ayırarak yükleyin. Gruplama, sonradan kaynak takibini kolaylaştırır.
- Önce kronoloji isteyin. Kronoloji doğruysa sonraki çıktılar da sağlam zemine oturur.
- Kronolojiyi kendi dosya notunuzla karşılaştırın, eksik veya fazla satır varsa düzeltin.
- Düzeltilmiş kronoloji üzerinden çelişki listesi isteyin.
- Çelişkileri tek tek belgeden doğrulayın, gerçek olanları duruşma notunuza taşıyın.
- En son soru listesi üretin ve kendi stratejinize göre sıralayın.
Bu sıra önemlidir. Kronolojiyi doğrulamadan çelişki listesi istemek, hatalı temelin üzerine bina kurmaktır. Doğrulama zincirini bozmayan bir akış, üç saatlik hazırlığı kırk dakikaya indirebilir.
Veri tarafı
Duruşma hazırlığı, müvekkil verisinin en yoğun kullanıldığı iştir. Dosyada kimlik bilgisi, sağlık verisi, banka hareketi ve aile ilişkilerine dair bilgi bulunur. Bu içeriğin işlendiği sistemin veri işleyen sıfatını, saklama yerini ve silme taahhüdünü sözleşmeyle netleştirmiş olmanız gerekir. Ayrıntı için avukatın sır saklama yükümlülüğü ve bulut yazımıza bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Yapay zekâ duruşmaya hazırlık yapabilir mi?
Hazırlığın malzemesini üretebilir. Dosya özeti, kronoloji, çelişki listesi ve soru taslağı çıkarabilir. Duruşmada ne söyleneceğine ve hangi sıranın izleneceğine avukat karar verir.
Dosyayı yapay zekâya yüklemek güvenli mi?
Veri işleme şartları sözleşmeyle güvenceye alınmış bir sistemde güvenlidir. Genel amaçlı bir servise müvekkil dosyası yüklemek sır saklama yükümlülüğü ve KVKK açısından risklidir.
En çok hangi çıktı işe yarıyor?
Kronoloji ve çelişki listesi. İki taraf beyanı arasındaki tarih ve tutar uyuşmazlıklarını çıkarmak elle yapıldığında uzun sürer, makine için hızlı bir iştir ve sonuç doğrulanabilir.
Çıktıyı nasıl denetlemeli?
Her bulgunun dosyadaki sayfa veya belge referansını isteyin. Referans göstermeyen bir bulgu, doğrulanana kadar yok sayılmalıdır.
Duruşma öncesi dosyanızı dakikalar içinde çalışılabilir hâle getirmek isterseniz Hammurabi’yi keşfedin.
Aynı başlık altındaki diğer yazılar: Avukatlar İçin Yapay Zekâ · Avukat Yapay Zekâ Kullanım Alanları · Emsal Karar Arama ve Yapay Zekâ · UYAP ve Yapay Zekâ.